Możliwość zmiany elementu proekologicznego

Niektórzy rolnicy mogą nie wywiązać się z zadeklarowanego we wnioskach o przyznanie płatności bezpośrednich wysiania do 20 sierpnia międzyplonu ścierniskowego. Jeżeli jest to spowodowane złymi warunkami agrometeorologicznymi, rolnik ma możliwość zmiany elementu proekologicznego, zadeklarowanego we wniosku o przyznanie płatności, na inny obszar proekologiczny.

     Może być nim np. międzyplon ozimy, który należy wysiać od 1 lipca do 1 października i utrzymywać co najmniej do 15 lutego. Rolnik może także dokonać zmiany gatunku roślin wysiewanych w mieszankach jako międzyplony lub zmiany działki, na której będzie utrzymywany międzyplon deklarowany jako EFA.
     Jeżeli rolnik nie może zrealizować praktyki zazielenienia w zakresie utrzymania obszarów proekologicznych (EFA), do których należy m.in. międzyplon ścierniskowy, wówczas może w każdym momencie dokonać zmiany elementu proekologicznego.
     Zmiany elementów proekologicznych są możliwe, jeżeli: procent powierzchni zadeklarowanej jako EFA po zmianie nie jest wyższy, niż we wniosku o przyznanie płatności na 2017 r. (np. jeśli beneficjent zadeklarował 5% EFA, zmiana jest możliwa do osiągnięcia 5%), a także gdy zmiany dotyczą działek będących w posiadaniu rolnika, zadeklarowanych przez niego we wniosku o przyznanie płatności za 2017 r.
     O zmianach, które mogą być dokonywane w zakresie wszystkich rodzajów EFA, należy poinformować kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę rolnika, składając zmianę do wniosku o przyznanie płatności za zazielenienie. Dodatkowo do zmiany do wniosku należy dołączyć oświadczenie o okolicznościach dokonania zmiany we wniosku o przyznanie płatności za zazielenienie.
     Ponadto, jeśli rolnik nie może dokonać wysiewu międzyplonu ścierniskowego w terminie określonym w przepisach, a jednocześnie posiada w swoim gospodarstwie więcej obszarów EFA, niż wymagane 5%, to w przypadku kontroli na miejscu rolnik ma możliwość wskazania innych elementów EFA w gospodarstwie (niezadeklarowanych we wniosku o płatność na 2017 r.), w celu skompensowania nieobsianej powierzchni międzyplonu.
     Za brak wypełnienia wymogu utrzymania obszarów proekologicznych, czyli np. brak międzyplonu w określonym terminie, na rolnika może zostać nałożona kara administracyjna w postaci pomniejszenia płatności. Jednak, jeśli rolnik nie jest w stanie spełnić tych kryteriów lub innych obowiązków w wyniku działania siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności, to zachowuje on prawo do wsparcia w odniesieniu do obszaru, który był zakwalifikowany do dopłat w chwili wystąpienia siły wyższej.
     Kiedy wystąpiła siła wyższa lub nadzwyczajne okoliczności, które mogły mieć wpływ na powierzchnię lub liczbę zwierząt kwalifikujących się do płatności, gdy rolnik nie mógł wypełnić swoich zobowiązań w zakresie przestrzegania norm i wymogów wzajemnej zgodności, gdy nie mógł złożyć wniosku lub nanieść w nim zmiany, rolnik powinien złożyć do biura powiatowego ARiMR pisemne oświadczenie o zaistniałych okolicznościach. Oświadczenie powinno być opatrzone czytelnym podpisem i datą złożenia. Należy je złożyć w terminie 15 dni roboczych od dnia, w którym stwierdzono wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności lub siły wyższej.
     Dowodem potwierdzającym wystąpienie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Mogą to być zatem dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych i oględziny.
     Dowodami potwierdzającymi działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności, w szczególności mogą być np.: protokół oszacowania szkód w uprawach rolnych, sporządzony przez komisję powołaną przez wojewodę; dokument potwierdzający wystąpienie szkody w uprawach rolnych, z którego wynika powierzchnia upraw, na których wystąpiła szkoda, sporządzony przez zakład ubezpieczeń, z którym rolnik zawarł umowę ubezpieczenia upraw; pisemne oświadczenia potwierdzające wystąpienie szkody w uprawach rolnych sporządzone przez dwóch świadków, którzy nie są domownikami rolnika; zaświadczenie o wystąpieniu pożaru wydane przez właściwego ze względu na miejsce wystąpienia zdarzenia komendanta powiatowego Państwowej Straży Pożarnej (gdy w zdarzeniu tym uczestniczyły jednostki ochrony przeciwpożarowej); protokół oględzin lub ostatecznego szacowania szkody w uprawach i płodach rolnych wyrządzonych przez dzikie zwierzęta (np. dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny), sporządzony przez upoważnionego przedstawiciela dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego lub inne podmioty uprawnione do szacowania szkód łowieckich na podstawie przepisów prawa łowieckiego; pisemne oświadczenie rolnika o położeniu gospodarstwa rolnego na obszarze, na którym został wprowadzony stan klęski żywiołowej na podstawie przepisów o stanie klęski żywiołowej; decyzja właściwego organu nadzoru budowlanego, określająca zakres i termin wykonania niezbędnych robót w celu uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia budynku służącego gospodarce rolnej do czasu wykonania robót doprowadzających budynek do stanu właściwego; decyzja właściwego powiatowego lekarza weterynarii, nakazująca zabicie lub ubój zwierząt chorych lub zakażonych, podejrzanych o zakażenie lub o chorobę epizootyczną albo zwierząt z gatunków zwierząt wrażliwych na daną chorobę epizootyczną; pisemne oświadczenie o wystąpieniu powodzi, zalania, huraganu sporządzone przez rolnika i potwierdzone przez dwóch świadków niebędących domownikami rolnika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.
     Domownik, w rozumieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, to osoba bliska rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie i stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.
     Obowiązek dostarczenia dowodów wystąpienia siły wyższej spoczywa na rolniku.
     Beneficjent może w każdym momencie poinformować kierownika BP ARiMR, że wniosek o przyznanie płatności jest nieprawidłowy lub stał się niepoprawny od czasu jego złożenia. Wówczas nie jest narażony na nałożenie kar, chyba że rolnik został przed dokonaniem zgłoszenia o zmianach powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub o jakichkolwiek niezgodnościach we wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność. W takim przypadku nie stosuje się kar administracyjnych w odniesieniu do tej części wniosku, co do których beneficjent poinformował właściwy organ na piśmie o dokonanych zmianach.
     Przypominamy, że w ramach płatności na zazielenienie, zgodnie z rozporządzeniem w sprawie obszarów uznawanych za obszary proekologiczne oraz warunków wspólnej realizacji praktyki utrzymania tych obszarów, za obszary proekologiczne (EFA) uznaje się m.in. obszary utworzone poprzez wysianie mieszanki składającej się co najmniej z dwóch gatunków roślin z następujących grup roślin uprawnych: zboża, oleiste, pastewne, bobowate drobnonasienne, bobowate grubonasienne, miododajne - z wyłączeniem mieszanki złożonej wyłącznie z gatunków zbóż. Jednocześnie, mieszanek tych nie utrzymuje się jako uprawy w plonie głównym w roku następującym po roku jej wysiania.
      Dodatkowo obszary międzyplonów nie obejmują uprawy zbóż ozimych, które są wysiewane jesienią zwykle do zbioru lub wypasu. Mieszankę należy wysiać w terminie od 1 lipca do 20 sierpnia i utrzymywać co najmniej do 1 października - w przypadku międzyplonu ścierniskowego albo od 1 lipca do 1 października i utrzymywać co najmniej do 15 lutego - w przypadku międzyplonu ozimego.

Remigiusz Konieczka
Pałuki nr 1333 (35/2017)