Diabeł, koza, bocian, baba, czyli Zespół Pałuki na ulicach Kcyni

Stowarzyszenie Miłośników Regionalnego Zespołu Pałuki w Kcyni pozyskało dotację z Banku Pocztowego w Bydgoszczy, w ramach której w murach Centrum Kultury zorganizowało we wtorek, wspaniałe wydarzenie - Pałuckiego Podkoziołka. W środę z kolei, na ulicach Kcyni spotkać można było m.in. diabła, bociana, kozę, babę, czyli członków Zespołu Pałuki kultywujących staropolską tradycję.

Wczoraj, we wtorek 3 marca, miała miejsce część pierwsza projektu, cieszący się dużym zainteresowaniem w latach poprzednich Podkoziołek Pałucki, czyli ostatki lub jak kto woli zapusty.

Dziś, na ulicach Kcyni spotkać można było przebierańców w strojach pałuckich, którzy chodzili od domu do domu, od sklepu do sklepu i zachęcali do wspólnej zabawy. Ostatki, zapusty, kozelek, śledzik, mięsopust, to tylko niektóre nazwy ostatnich dni karnawału w różnych regionach Polski. Ostatki, mimo różnego nazewnictwa, w całym kraju rozpoczynają się w tłusty czwartek, czyli ostatni czwartek przed Środą Popielcową i trwają przez kolejnych pięć dni, aż do wtorku przed pierwszym dniem Wielkiego Postu. Dawniej na wsiach kolędnicy zachodzili na podwórza, wciągając do zabawy domowników. W zamian otrzymywali pieniądze, jajka, owoce czy słodycze. Wczorajszy Podkoziołek Pałucki i dzisiejsze wędrowanie członków Stowarzyszenia Pałuki po kcyńskich sklepach i ulicach, nawiązuje do tej słynnej niegdyś tradycji. Barwny orszak dotarł również do kcyńskiego ratusza, sprawiając ogromną niespodziankę pracownikom i burmistrzowi Kcyni. 

- Coś niesamowitego! Tradycja, która zanika i jest wypierana przez nowoczesność u nas dzięki naszym kochanym Pałukom, jest nadal obecna i kultywowana. Gratulacje dla wszystkich! – mówi pani Irena.

Wiele osób nie kryło zaskoczenia i przyznawało, że nigdy wcześniej nie słyszeli o takim sposobie świętowania, mimo, że są rdzennymi mieszkańcami Pałuk. Nie mniej zaskoczeni byli kierowcy samochodów przejeżdżający przez kcyński Rynek, którzy radosny, rozśpiewany orszak witali klaksonami i uśmiechami. Wielu z nich zwalniało tylko po to, by przyjrzeć się przebierańcom i zrobić pamiątkowe zdjęcie. 

Zgodnie z pałucką tradycją - pochody przebierańców na Pałukach odbywały się zawsze w zapustny wtorek, czyli ostatniego dnia karnawału. Marsze, w których uczestniczyli: koza, niedźwiedź (prowadzony przez niedźwiednika lub Cygana), Cyganka, bocian, koń, Żyd, dziad i baba, połączone ze zbieraniem pieniędzy i datków w naturze, były wstępem do wieczornej zabawy podkoziołkowej. Trwała ona do północy, czyli do rozpoczęcia się Wielkiego Postu. Podkoziołek to nazwa zarówno zabawy urządzanej przed Popielcem, jak i symbolu tej zabawy – figurki kozła lub nagiego młodzieńca z przepaską z koziej skóry. Obecnie jest to po prostu ostatnia zabawa taneczna, organizowana na zakończenie karnawału.

Ewa Hałas