Opodatkowanie spadku

     Opodatkowanie spadku
    Kwestie spadkowe, a szczególnie podatek od spadków i darowizn nadal budzi duże wątpliwości. Jednym z największych problemów dla podatników przysparza ustalenie, kiedy następuje otwarcie spadku, a od kiedy liczy się termin na uregulowanie kwestii dotyczących spadkobrania. Ponadto wiele wątpliwości budzi termin sześciu miesięcy zawarty w art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn.

     Należy więc przypomnieć, że data śmierci spadkodawcy ma o tyle znaczenie, że wskazuje nam jaki stan prawny, czyli jakie przepisy będziemy stosować do ustalenia naszych obowiązków względem urzędu skarbowego. Najczęściej będziemy mieli do czynienia z jednym z dwóch reżimów prawnych. Mogą to być mniej korzystne przepisy dotyczące spadku, o ile osoba zmarła przed końcem roku 2006, lub znowelizowane przepisy obejmujące sytuacje, gdy zgon nastąpił po dniu 1 stycznia 2007 r.
     W pierwszym z dwóch opisanych przypadków podatników nie obejmie zwolnienie z zapłaty podatku od spadków i darowizn. Podatnicy mają jednak prawo do odliczenia kwot wolnych od opodatkowania, a także do skorzystania z ulgi z tytułu zamieszkiwania w odziedziczonym lokalu. Szczegółowe warunki do skorzystania z tej ulgi zawarte są w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Podkreślenia wymaga fakt, iż z tytułu odziedziczenia lokalu ulga będzie obejmowała jedynie do 110 m2 powierzchni użytkowej. Otrzymanie takiego spadku należy zgłosić do właściwego urzędu skarbowego w ciągu miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego na formularzu SD-3.
     Niestety w tym stanie prawnym wartość dziedziczonego spadku ma znaczenie, bo od niej naliczany będzie podatek według stawki procentowej. Takich stawek mamy kilka, w zależności od stopnia pokrewieństwa pomiędzy spadkodawcą a spadkobiercą. W ramach najbliższej rodziny (np. zstępni, wstępni, rodzice, rodzeństwo) stawka może wynosić 3%, 5% lub 7% w zależności od wartości spadku. Informacyjnie wskazać trzeba, że najwyższa stawka podatkowa wynosi aż 20%!
     Do składanego zeznania (SD-3) podatnik winien dołączyć dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania potwierdzające:
     - nabycie rzeczy i praw majątkowych, w szczególności mogą to być: orzeczenie sądu, testament, umowa, ugoda, zaświadczenie z banku o nabyciu praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładcy lub zaświadczenie towarzystwa funduszy inwestycyjnych o nabyciu jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci,
     - posiadanie przez zbywcę tytułu prawnego do rzeczy i praw majątkowych wymienionych w zeznaniu,
     -  istnienie długów i ciężarów, obciążających nabyte rzeczy i prawa majątkowe, a przy nabyciu w drodze zasiedzenia – poniesienie nakładów na rzecz przez nabywcę podczas biegu zasiedzenia.
     W drugim przypadku (zgon spadkodawcy po dniu 1 stycznia 2007 r.) podatnicy mają  prawo do skorzystania z generalnego zwolnienia z zapłaty  podatku od spadków i darowizn w ramach najbliższej rodziny bez względu na jego wartość. Ulga obejmuje małżonków, zstępnych, wstępnych, pasierbów, rodzeństwo, ojczyma oraz macochę.
     Warunkiem skorzystania z tej ulgi jest złożenie w terminie sześciu miesięcy do właściwego urzędu skarbowego zawiadomienia o nabyciu spadku na formularzu SDZ-2. Termin ten liczymy od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o nabyciu spadku lub od dnia sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia przed notariuszem. Naruszenie terminu do zgłoszenia skutkuje utratą prawa do zwolnienia z zapłaty podatku od spadków i darowizn.

Paweł Wysiński
Konsultant Podatkowy w Kancelarii Doradztwa Podatkowego Mariusz Gotowicz w Żninie