Płatności za zazielenianie

Zakres dofinansowania, rolnicy, płatności
     Płatności za zazielenianie
     W związku z dużym zainteresowaniem rolników podczas szkoleń organizowanych przez pracowników Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa płatnościami za zazielenianie, podajemy dziś szersze informacje dotyczące tychże płatności, ze szczególnym uwzględnieniem zasad spełnienia praktyki związanej z utrzymaniem obszarów proekologicznych. Płatność za zazielenianie będzie obowiązywać od przyszłego roku.

     Wszyscy rolnicy ubiegający się o jednolitą płatność obszarową otrzymają płatność z tytułu realizacji praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska, czyli płatność na zazielenienie.
     Praktyki te nie są bezwzględnie obowiązkowe dla wszystkich rolników, ponieważ obowiązek ich stosowania oraz szczegółowy zakres ich realizacji będzie zależeć od kilku podstawowych czynników: powierzchni gruntów ornych w gospodarstwie, od tego, czy rolnik posiada trwałe użytki zielone, od tego, czy rolnik przystąpi do systemu dla małych gospodarstw, jak również od tego, czy rolnik prowadzi gospodarstwo ekologiczne.
     W przypadku rolników, którzy: prowadzą działalność rolniczą na powierzchni gruntów ornych mniejszej niż 10 ha i nie posiadają trwałych użytków zielonych lub planują przystąpić w 2015 r. do systemu dla małych gospodarstw lub prowadzą gospodarstwo ekologiczne, otrzymanie płatności na zazielenienie nie będzie wiązało się z koniecznością dokonania jakichkolwiek zmian w sposobie gospodarowania. Pozostali rolnicy będą co do zasady zobowiązani do przestrzegania, na wszystkich hektarach kwalifikujących się do jednolitej płatności obszarowej, praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska lub praktyk równoważnych.
     Wspomniane praktyki obowiązkowe obejmują:
     - dywersyfikację upraw - jeżeli rolnik nie kwalifikuje się do wyłączenia z tego obowiązku, a posiada w swoim gospodarstwie: co najmniej 10 ha do 30 ha gruntów ornych, będzie musiał prowadzić co najmniej 2 różne uprawy, a powierzchnia uprawy głównej nie może przekraczać 75% gruntów ornych; w przypadku powyżej 30 ha gruntów ornych, będzie musiał prowadzić co najmniej 3 różne uprawy, przy czym uprawa główna nie może zajmować więcej niż 75% gruntów ornych, a dwie uprawy główne łącznie nie mogą zajmować więcej niż 95% gruntów ornych;
     - obszary proekologiczne - jeżeli rolnik nie kwalifikuje się do wyłączenia z tego obowiązku, a posiada w swoim gospodarstwie więcej niż 15 ha gruntów ornych, będzie zobowiązany do przeznaczenia co najmniej 5% gruntów ornych w gospodarstwie na obszary proekologiczne,
     - trwałe użytki zielone - jeżeli rolnik posiada trwałe użytki zielone położone na obszarach Natura 2000 obowiązuje go zakaz ich przekształcania, w tym zaorywania, ponieważ są to trwałe użytki zielone cenne przyrodniczo. Jeśli posiada trwałe użytki zielone, które nie są cenne przyrodniczo, wówczas obowiązuje go zakaz ich przekształcania, w tym zaorywania, ale tylko wtedy, kiedy stosunek trwałych użytków zielonych do wszystkich użytków rolnych w danym roku dla całego kraju zmniejszy się o więcej niż 5% do wskaźnika referencyjnego, ustalonego w roku 2015.
     Do obszarów proekologiczne zalicza się:
     - grunty ugorowane, na których nie jest prowadzona produkcja rolna (muszą od 5 lat pozostawać gruntami ornymi); w okresie od 1 stycznia do 31 lipca grunt powinien być ugorowany (po upływie tego terminu będzie możliwe rozpoczęcie produkcji rolnej);
     - elementy krajobrazu chronione w ramach norm dobrej kultury rolnej (DKR), również te, które przylegają do gruntów ornych: drzewa będące pomnikami przyrody, objęte ochroną na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, oczka wodne, w rozumieniu przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych o łącznej powierzchni mniejszej niż 100 m2, rowy, których szerokość nie przekracza 2 m;
     - siedliska i ostoje ptaków objętych ochroną oraz strefy ochrony ostoi, miejsc rozrodu i regularnego przebywania ptaków;
     - siedliska przyrodnicze z chronionymi gatunkami zwierząt oraz chronionymi gatunkami roślin;
     - elementy krajobrazu: żywopłoty i pasy zadrzewione - o maksymalnej szerokości do 10 m, drzewa wolno stojące o średnicy korony minimum 4 metry, zadrzewienia liniowe obejmujące drzewa o średnicy korony minimum 4 metry; odległość między koronami drzew nie powinna przekraczać 5 m, zadrzewienia grupowe o maksymalnej powierzchni do 0,3 ha, których korony drzew zachodzą na siebie, oczka wodne o maksymalnej powierzchni 0,1 ha, z wyłączeniem zbiorników z betonu lub tworzywa sztucznego wraz z możliwością wliczenia do powierzchni oczka strefy z roślinnością nadbrzeżną wzdłuż wody o szerokości do 10 m, rowy, w tym otwarte cieki wodne, służące do nawadniania i odwadniania o maksymalnej szerokości 6 m, z wyłączeniem kanałów wykonanych z betonu, miedze śródpolne o szerokości od 1 m do 20 m, na których nie jest prowadzona produkcja rolna;
     - strefy buforowe, w tym: strefy buforowe na trwałych użytkach zielonych, pod warunkiem, że różnią się one od przylegającej kwalifikującej się powierzchni użytków rolnych o szerokości ustanowionej w ramach norm dobrej kultury rolnej (5 m, 10 m, 20 m), inne strefy buforowe o szerokości nie mniejszej niż 1 m, usytuowane na lub przylegające do gruntu ornego, w taki sposób, że ich dłuższe krawędzie są równoległe do krawędzi cieku wodnego. Strefy buforowe mogą obejmować również pasy z nadbrzeżną roślinnością występujące wzdłuż cieku wodnego o szerokości do 10 m (na strefach buforowych nie może być prowadzona produkcja rolna, niemniej jednak możliwy jest na nich wypas i koszenie, pod warunkiem, że strefę będzie można odróżnić od przyległych użytków rolnych);
     - zagajniki o krótkiej rotacji, gatunkami drzew, których uprawa w formie zagajnika o krótkiej rotacji będzie uznawana za obszar proekologiczny, są: gatunki z rodzaju wierzba (Salix sp.), z wyjątkiem wierzby wykorzystywanej do wyplatania, gatunki z rodzaju brzoza (Betula sp.);
     - pasy gruntów (kwalifikujących się hektarów) wzdłuż obrzeży lasów - o szerokości od 1 m do 10 m - pozostawia się rolnikowi wybór dotyczący prowadzenia produkcji rolnej na tych obszarach, w przypadku jeżeli: produkcja nie będzie prowadzona - dopuszcza się wypas i koszenie na paszę, pod warunkiem, że pasy te można odróżnić od przyległych użytków rolnych, jeśli produkcja będzie prowadzona - obowiązkowe stosowanie współczynnika 0,3;
     - obszary zalesione - po 2008 roku w ramach PROW;
     - międzyplony lub okrywa zielona - wysiane mieszanki gatunków uprawnych albo wsiewki trawy w uprawę główną, wsiewane nie później niż do 30 września danego roku;
     - uprawy wiążące azot - koniczyna, komonica zwyczajna, esparceta siewna, lucerna, bób, bobik, ciecierzyca, fasola zwykła, fasola wielokwiatowa, groch siewny, groch siewny cukrowy, soczewica jadalna, soja zwyczajna, łubin biały, łubin wąskolistny, łubin żółty, peluszka, seradela uprawna, wyka siewna w plonie głównym lub z rośliną podporową, mieszanki wymienionych roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych. Powierzchnię obszaru proekologicznego oblicza się poprzez mnożenie fizycznej powierzchni, długości, sztuk obszaru proekologicznego przez współczynnik ważenia oraz współczynnik przekształcenia.
     Na stronie internetowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa został zamieszczony kalkulator dla płatności za zazielenienie wraz z instrukcją wypełniania, na podstawie którego można wyliczyć dla własnego gospodarstwa obszary (EFA) oraz uzyskać odpowiedź, czy gospodarstwo spełnia praktyki zazielenienia.

Arkadiusz Majszak
Pałuki nr 1180 (39/2014)