Poniżej 16 stopni Celsjusza kaloryferów nie będzie można zakręcić

Mieszkańca Spółdzielni Mieszkaniowej w Żninie interesuje wiele rzeczy w związku ze zmianą sposobu rozliczania kosztów ciepła i zakładaniem podzielników na grzejnikach. Pyta m.in. dlaczego wykonywane jest to w środku sezonu grzewczego i jak w związku z tym będzie rozliczany sezon 2024/2025? Czy lokatorzy mieszkający w środku bryły bloku i korzystający z tego, że sąsiedzi bliżej szczytu budynku są zmuszeni grzać, bo im zimno od ściany zewnętrznej, nie będą uprzywilejowani w rozliczeniach?

W poprzednim numerze Pałuk pisaliśmy o tym, że zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej w Żninie podjął decyzję o zmianie sposobu rozliczania kosztów ciepła. Na wszystkie grzejniki w mieszkaniach mają być założone podzielniki kosztów ciepła. Zaraz w ślad za tą decyzją firma, która będzie robiła rozliczenia, przystąpiła do zakładania podzielników.
Argumenty władz spółdzielni i okoliczności zmiany systemu rozliczania kosztów ciepła za pomocą podzielników, nie wszystkich mieszkańców przekonują. Napisał do nas jeden z nich, Wojciech Karabasz. Dodajmy, że jest on też członkiem zarządu Rady Osiedla nr 2 - bloki wielorodzinne w Żninie. To jednostka pomocnicza gminy Żnin. Co prawda Spółdzielnia Mieszkaniowa nie jest żadnym organem gminy, ale Zarząd Rady Osiedla stara się reprezentować interesy mieszkańców także wobec spółdzielni Stąd również zainteresowanie Wojciecha Karabasza tematem podzielników. Swoje wątpliwości zresztą też już wcześniej zgłaszał do administracji osiedla spółdzielczego.
 Podnosi on, że Spółdzielnia Mieszkaniowa w Żninie przed przystąpieniem do zakupu i montażu podzielników powinna posiadać: analizę techniczną wskazującą możliwość montażu podzielników; analizę finansową dotyczącą oszczędności wynikającej z tej inwestycji w okresie pięcioletnim, zestawienie, z którego wynika, że ilość ciepła dostarczonego do budynku w ciągu kolejnych 12 miesięcy nie przekracza odpowiednio 0,40 GJ w odniesieniu do m3 ogrzewanej kubatury budynku lub 0,30 GJ w odniesieniu do m3 przygotowanej ciepłej wody; oświadczenie o zainstalowaniu na grzejnikach zaworów posiadających głowice termostatyczne oraz oświadczenie, z którego wynika, że węzły cieplne umożliwiają zminimalizowanie strat ciepła wynikających z transportu nośnika zewnętrzną instalacją odbiorczą (np. w sytuacji, gdy do jednego węzła cieplnego podłączono kilka budynków).
Dlatego Wojciech Karabasz pyta spółdzielnię, czy te dokumenty posiada zgodnie ze stosownym rozporządzeniem ministra klimatu i środowiska z 7 grudnia 2021 r. W liście od tego mieszkańca przeczytaliśmy m.in.:
(...)
 1. Czy Spółdzielnia Mieszkaniowa w Żninie posiada powyższe dokumenty, czy też przystępując do realizacji zadania złamała przepisy wynikające z przytoczonego wyżej rozporządzenia?
2. Czy Spółdzielnia planuje przeprowadzić akcję informacyjną dotyczącą sposobu działania podzielników oraz takiego sposobu korzystania z grzejników (m.in. skręcanie zaworów kaloryferów podczas wietrzenia, bądź dłużej nieobecności w mieszkaniu), która pozwoli racjonalniej korzystać z tych urządzeń?
Warto dotrzeć z taką informacją do osób (zwłaszcza starszych), które od kilkudziesięciu lat mieszkają w blokach i przez ten czas nabrali pewnych nawyków (nie zawsze prawidłowych) w zakresie ogrzewania swoich mieszkań.
Zdanie pana kierownika Murawskiego z artykułu:
...Zatem za rok lub nieco dłużej mieszkańcy dowiedzą się, jak nowy sposób rozliczania wpłynie na ich rytuały związane z korzystaniem z ciepła w domu, a co za tym ma pójść - na ich portfele...,
to nic innego jak przygotowanie osób do dopłat, jakie ich czekają po pierwszym rozliczeniu ciepła według wskazań podzielników.
Warto też, aby mieszkańcy się dowiedzieli, że podzielniki nie działają tak jak elektroniczne liczniki do wody, które wskazują jej faktyczne zużycie. Te urządzenia służą do zebrania danych w celu przeliczenia odpowiednim algorytmem podziału zużytego ciepła. Nawiązanie w artykule w Pałukach o elektronicznych licznikach do wody może wywołać błędne przeświadczenie czytających, że podzielniki i liczniki to podobne urządzenia.
1. Czy spółdzielnia sprawdziła i jest w stanie przekazać informację dotyczącą wysokości odczytów z podzielników założonych na grzejnikach wykonanych z różnych materiałów?
W mieszkaniach są grzejniki żeliwne i blaszane. Czy dane z podzielników założonych na grzejnikach metalowych są takie same jak te z grzejników żeliwnych.
2. Dlaczego montaż podzielników wykonywany jest w trakcie sezonu grzewczego, a nie po jego zakończeniu?
3. Jak będzie wyglądało rozliczenie sezonu grzewczego 2024/2025. Czy będzie podział na okres, w którym mieszkańcy nie posiadali podzielników i okres z podzielnikami, czy będzie to rozliczane w całości wg wskazań podzielników?
4. Czy przy rozliczaniu ciepła przy pomocy podzielników w blokach zarządzanych przez Spółdzielnię Mieszkaniową w Żninie będą stosowane współczynniki wyrównawcze LAF?
Współczynniki wyrównawcze LAF określają położenie mieszkania w bryle budynku i związane z nim zużycie ciepła. Dzięki nim możliwe jest wyrównanie różnic zużycia energii na potrzeby ogrzewania poszczególnych lokali z uwzględnieniem wskazań podzielników kosztów ogrzewania lub ciepłomierzy zainstalowanych w mieszkaniu.
Współczynniki LAF są szczególnie ważne dla mieszkańców lokali położonych w niekorzystnych, z energetycznego punktu widzenia, punktach budynku. Na większe straty energii narażone są m.in. mieszkania znajdujące się przy ścianach szczytowych budynku, sąsiadujące z nieogrzewanymi pomieszczeniami (np. piwnicą lub strychem). W takich przypadkach różnica zapotrzebowania na ciepło może skrajnie odbiegać od innych, korzystniej położonych mieszkań.
Współczynniki wyrównawcze stosuje się więc w celu zatarcia różnic spowodowanych niekorzystnymi, niezależnymi od mieszkańców warunkami i wyrównania jednostkowych kosztów ogrzewania lokali. Obowiązek ten wynika z postanowienia art. 45a Ustawy Prawo Energetyczne, które zobowiązuje zarządcę budynku wielolokalowego do wyboru metody rozliczania całkowitych kosztów zakupu ciepła na poszczególne lokale z uwzględnieniem współczynników wyrównawczych zużycia ciepła.
Źródło: https://www.efektywniej.pl/wspolczynniki-laf-sprawiedliwy-podzial-kosztow-ogrzewania/
Z nieoficjalnych informacji wynika, że Spółdzielnia nie będzie chciała stosować tych współczynników do rozliczania ciepła.
Wiele bloków nie posiada odpowiedniej izolacji termicznej na dachu (ze względu na powierzchnię - główne źródło migracji ciepła z bloku), podobna sytuacja ma miejsce w przypadku piwnic (nieszczelne okna). Mieszkający na ostatnim piętrze lub parterze mogą mieć uzasadnione obawy co do przyszłych rachunków za energię cieplną.
5. Czy spółdzielnia przeanalizowała i w jaki sposób będzie rozliczała bloki w sytuacji, gdy kilka budynków jest podłączonych do jednego węzła cieplnego?
W takiej sytuacji następuje niezależny od mieszkańców ubytek ciepła pomiędzy budynkami, za który będą oni zmuszeni zapłacić.
6. W jaki sposób będą rozliczane osoby wynajmujące lokale w piwnicach bloków zarządzanych przez spółdzielnię Mieszkaniową w Żninie?
Przykładowo: w moim bloku, w piwnicy znajduje się warsztat AGD. Czy za ciepło pobierane przez taki warsztat będą płacili mieszkańcy tych bloków, a jeżeli nie to w jaki sposób zostanie obciążony wynajmujący takie pomieszczenie.
7. Czy podzielniki ciepła zamontowane na kaloryferach po sezonie grzewczym będą wyłączone, czy też będą zbierały jakiekolwiek dane, a jeżeli tak to jaki będzie to miało wpływ na rozliczenie roczne?
8. Na jakiej podstawie mieszkańcy bloków mają ponosić koszty rozliczeń podzielników (po 9 zł za jeden podzielnik).
9. Skąd wynika taki pośpiech Spółdzielni Mieszkaniowej w Żninie w zakresie montażu podzielników?
10. Ilu członków Spółdzielni Mieszkaniowej w Żninie wnioskowało o opomiarowanie mieszkań w podzielniki ciepła? Jaki jest to % wszystkich członków Spółdzielni Mieszkaniowej w Żninie. (...)
Powyższe pytania, które skierował do nas Wojciech Karabasz, my zadaliśmy kierownikowi Spółdzielni Mieszkaniowej w Żninie Piotrowi Murawskiemu. Ten przekazał nam w odpowiedzi, że Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej w Żninie zapewnia, iż były przeprowadzone analizy techniczno-ekonomiczne przed decyzją o montażu podzielników. Kierownik nie odniósł się do każdego z zadanych przez Wojciecha Karabasza pytań. Piotr Murawski podkreślił jednak, że te same pytania wcześniej otrzymała spółdzielnia od Wojciecha Karabasza i mieszkaniec ów doczeka się odpowiedzi na każde z nich w osobnym piśmie, które zostanie mu wysłane. Obecnie Spółdzielnia dopiero przygotowuje te odpowiedzi.
Piotr Murawski zapewnił nas, że intencją spółdzielni nie jest ukrywanie czegokolwiek, a właśnie lepsze, bardziej miarodajne rozliczanie kosztów i zachęcanie do oszczędzania. Kierownik zaznaczył, że dokumentacja techniczna instalacji CO i ociepleń poszczególnych budynków zostały przesłane do firmy, która instaluje podzielniki i będzie dokonywała rozliczeń kosztów. Dokumentacja ta pozwoli ustalić współczynnik położenia każdego lokalu w bryle budynku. Chodzi o to, aby mieszkający w środku bryły bloku, z dala od ścian szczytowych nie byli w rozliczeniach kosztów uprzywilejowani względem innych. To samo dotyczy wpływu ociepleń budynków na koszty ogrzewania mieszkań.
Ponadto w kolejnym etapie modernizacji spółdzielnia zamierza zająć się ociepleniem stropodachów oraz wymianą głowic termostatycznych na takie z nastawą plus 16 stopni Celsjusza. Czyli taka będzie minimalna temperatura w mieszkaniu, poniżej której nie da się zakręcić kaloryferów.
Co do zakładania podzielników akurat w środku zimy Piotr Murawski odpowiedział, że należy rozróżniać sezon grzewczy od sezonu rozliczeniowego. Ten pierwszy trwa od początku jesieni do kwietnia/maja, ten drugi zaś zbiega się z rokiem kalendarzowym. W momencie przejściowym więc część rozliczenia odbywa się na starych zasadach, a część odbędzie się na nowych, już na podstawie wskazań podzielników.
- Rozmowy były także przeprowadzone w naszej Spółdzielni z przedstawicielami firmy ISTA Polska Sp. z o.o., a także na posiedzeniach Rady Nadzorczej. Obecnie mamy na wszystkich blokach założone ciepłomierze główne oraz zawory termostatyczne na grzejnikach. Celem analizy ekonomicznej było sprawdzenie w jakim czasie po założeniu zwróci się koszt montażu i jakie będą oszczędności w kolejnych latach. Aktualnie koszty zakupu ciepła są wysokie. Celem podzielników jest zwiększenie transparentności w rozliczaniu kosztów, umożliwiając indywidualne rozliczenie dla każdego lokalu w zależności od rzeczywistego zużycia, co tym samym spowoduje oszczędności na poziomie całego budynku. Spółdzielnia będzie informować o zasadach działania oraz racjonalnego gospodarowania ciepłem poprzez wywieszanie informacji na klatkach schodowych i rozmowy z mieszkańcami. Znaczna ilość mieszkańców pamięta podzielniki wyparkowe z odczytem ręcznym, które się nie sprawdziły w tut. Spółdzielni. Obecnie są montowane podzielniki elektroniczne z odczytem zdalnym, a w okresie letnim podzielniki są nieaktywne - przekazał Piotr Murawski, kierownik Spółdzielni Mieszkaniowej w Żninie.

Karol Gapiński