Jak ziemniaki zdradziły sekret swojego sukcesu - Spotkanie autorskie i warsztaty rysunku z Filipem Zawadą w Żninie

Czy ziemniaki mówią? Czy obserwacja otaczającej nas rzeczywistości to wystarczająca inspiracja do tworzenia książek? Czy rysować może każdy? Jak to się stało, że pisarz zaczął rysować, a jego ziemniaki opanowały świat? Tego między innymi dowiedziano się podczas spotkania autorskiego i warsztatów rysunku w żnińskiej bibliotece.

28 czerwca 2025 r. w Miejskiej i Powiatowej Bibliotece Publicznej w Żninie odbyło się spotkanie autorskie połączone z warsztatami rysunku pt. „Rysować każdy może”, które poprowadził Filip Zawada – człowiek o wielu talentach i zainteresowaniach.

W drodze na bydgoski Festiwal Początek Sezonu poeta i prozaik zahaczył o Żnin, który wydał mu się interesujący. Przed spotkaniem w żnińskiej książnicy zwiedził nasze miasto i był nim zachwycony, tak jak otaczającą je przyrodą.

Zamieszkały we Wrocławiu pisarz, muzyk i rysownik ziemniaków był wielokrotnie wyróżniany i nagradzany za swoją twórczość literacką. Za „Psy pociągowe" i "Pod słońce było" nominowano go do Nagrody Literackiej Gdynia, „Trzy ścieżki nad jedną rzeką sumują się” otrzymały nominację do Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius (2015), zaś „Rozdeptałem czarnego kota przez przypadek” w 2020 roku trafiła do finału Nagrody Literackiej Nike. Jego powieść „Zbyt wiele zim minęło, żeby była wiosna”, uznano za jedną z trzech najważniejszych książek roku.

Nagradzany był także za sztuki, a jedna z nich pt. „Widzę nic” wystawiona została we Wrocławskim Teatrze Współczesnym i Teatrze im. Heleny Modrzejewskiej w Legnicy. Wydał też kilka książek poetyckich („System jedynkowy”, „Bóg Aldehyd”, „Snajper”, „Świetne sowy”), ale nie jest mu też obca  muzyka, bo wchodził w skład kilku zespołów („AGD”, „Saksofonowe ptaki”, „Pustki”, „Indigo Tree”) oraz komponuje muzykę filmową i teatralną. Artysta prowadził też telewizyjne programy kulturalne, występował na scenie teatru, uczył fotografii, ale też pracował na budowie, uniwersytecie i w wielu innych miejscach, gdzie obserwował ludzi i otaczający świat. Dlatego też w swoich książkach zawiera trafne spostrzeżenia i czasem nieoczywiste skojarzenia, łącząc smutek z humorem, a poważne refleksje z gorzkim dowcipem. Dla niego każde słowo w książce jest ważne, a opierają się one w dużej mierze na osobistych przeżyciach.

Filip Zawada opowiedział o swoim warsztacie pisarskim, inspiracjach i obserwacji otoczenia, które jest kluczowe w pracy pisarza. Istotne jest takie spojrzenie bez oceniania, a już samo zauważenie jest formą troski, bardzo ważną dla drugiego człowieka. Te obserwacje pisarz przelewa na papier, a gotowa książka to nic innego jak gra na emocjach czytelnika i bohatera, bo akcja najpierw rozgrywa się w umysłach bohaterów jego książek, a następnie czytelnika.

Twórczość Filipa Zawady dotyka ważnych spraw, takich jak miłość, poszukiwanie ciepła czy swojego miejsca we wszechświecie.  W życiu z reguły trzeba opowiedzieć się po jakiejś stronie, zatem pisarz wychowany na książkach o Indianach, zawsze stawał po stronie bitych i biedniejszych. Tak mu już pozostało, choć zdaje sobie sprawę, że taka postawa ma swoją cenę, ale nadaje ona sens jego życiu.

 Jak powiedział performer podczas warsztatów w żnińskiej bibliotece, każdy człowiek ma inne wyobrażenie o danej sytuacji, czy przekazie słownym, ale najważniejsze to umieć wyrazić swoje emocje i to, co w naszym umyśle się znajduje. A czasem dobrze jest nie zastanawiać się nad niczym, nie składać myśli, tylko poddać się chwili, wziąć kartkę papieru, długopis i pisać nieprzerwanie słowa, które wylewają się z nas, nawet, jeśli nie będą one tematycznie składne i ze sobą powiązane. Ważne, by się oczyścić z nadmiaru emocji. I to właśnie było jednym z zadań podczas sobotnich warsztatów w żnińskiej książnicy. Warsztaty były okraszone emocjami, dobrą zabawą i przede wszystkim śmiechem. Humor dopisywał każdemu podczas rysowania, które było trochę jak powrót do dzieciństwa, kiedy to rysowanie było elementem składowym szkolnej edukacji. Pisarz jest przekonany, że rysować może każdy, ważne by nie oceniać siebie i czerpać z tego radość.

 Filip Zawada powiedział, że kiedyś bardzo chciał nauczyć się rysować, ale był przekonany, że to dla niego zbyt trudne. -  Z pomocą przyszedł mi wtedy mój czteroletni syn. Ja cię nauczę – powiedział i to rzeczywiście zrobił” – usłyszano. Tak w domu pisarza zagościły ziemniaki i choć syn już dorósł, ziemniaki pozostały, a swoje rysunki Filip Zawada wykorzystuje w swoich książkach. Ziemniaki najczęściej rysował, gdy nie nie potrafił odpowiedzieć synowi na trudne pytania przez niego zadawane.  Grając na zwłokę rysował ziemniaka i synowi tłumaczył, że Pan Ziemniak musi się zastanowić nad odpowiedzią. Następnie przyczepiał kartkę z magnesem do lodówki i czekał, aż odpowiedź znajdzie. Kiedy przychodziła mu ona do głowy, wówczas dopisywał ją na kartkę i oboje z synem cieszyli się, że ziemniak znalazł rozwiązanie. Dziś jego literackie ziemniaki są już celebrytami, którzy podbili literacki świat. A niektóre z ich zostały nawet bohaterami japońskiej bajki o równowadze we wszechświecie, a także zagrały w filmach. - „Mój syn dorósł, a ja zostałem z ziemniakami, które teraz rozwiązują moje problemy, a przy okazji też wielu innych ludzi” – usłyszano. Podczas warsztatów w bibliotece ich uczestnicy także stworzyli swojego ziemniaka i każdy z nich mówił innych głosem.

Było to niezwykłe spotkanie z osobą nietuzinkową, a autor chętnie odpowiadał na zadawane pytania przez członków Żnińskiego Klubu Interesującego Komiksu „Żbik”. Podpisywał też swoje książki i rozdawał autografy. A że Żnin mu się spodobał, a wesoła atmosfera na warsztatach w książnicy i jemu się udzieliła, to zapowiedział, że chętnie jeszcze do Grodu Śniadeckich powróci.

Barbara Filipiak