Zabytkowe cmentarze w sieci

W Gąsawie i w Wenecji na tamtejszych cmentarzach stanęły tablice informacyjne pokazujące plany nekropolii i ich zabytki. Niedługo powstaną też strony internetowe, dzięki którym na ekranie komputera będzie można zwiedzać obydwa cmentarze. Wszystko dzięki inicjatywie grupy miłośników historii i regionalistyki. 

     Odwiedzający cmentarz parafialny przy kościele Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Wenecji od ostatniego poniedziałku mogą obejrzeć tablicę informacyjną dotyczącą historii i planu tej nekropolii. Uwzględnia ona kilka pomników najcenniejszych pod względem zabytkowej wartości oraz znaczenia dla lokalnej społeczności pochowanych tam osób.
     Aurelia Grajek, mieszkanka Godaw i nauczycielka w Zespole Publicznych Szkół w Gąsawie, przekazała informację, która został umieszczona na tablicy w Wenecji: Jakiego czasu sięgają początki kościoła i cmentarza weneckiego? By dać odpowiedź na to pytanie, musimy przenieść się myślą o kilka wieków wstecz, kiedy to właścicielem tych ziem oraz fundatorem pierwszego drewnianego kościoła w latach 1392-1395 był Mikołaj Nałęcz. Prawdopodobnie w tym czasie na wzgórzu przy kościele powstał cmentarz. Wyżej wspomniany kościół stał w miejscu, gdzie obecnie znajduje się przydrożny krzyż, przy drodze wiodącej do świątyni. Kolejny, powstały w XVII wieku, kościół przetrwał do połowy XVIII stulecia. Następny, trzeci z kolei, powstał w 1759 roku, jednakże w 1775 roku uległ on częściowemu spaleniu. Starania o pozwolenie na budowę nowej świątyni podjął ksiądz Jan Grześkiewicz w latach 1845-1865, kontynuował ksiądz Bronisław Echaust, a dokończył ksiądz Antoni Kałędkiewicz. Nowy kościół, zbudowany w latach 1869-1872, został konsekrowany przez biskupa gnieźnieńskiego Antoniego Andrzejewicza w 1895 roku. Od tego momentu uznaje się powstanie cmentarza, który obecnie znajduje się wokół kościoła pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Marii Panny.
     Tablica jest częścią szerszego projektu grupy inicjatywnej złożonej przede wszystkim z nauczycieli historii i religii oraz miłośników regionalistyki zamieszkałych na terenie gminy Gąsawa. Projekt Nekropolie gąsawskie jest realizowany przez grupę pasjonatów: Ewę Nikołajew-Wieczorowską, Katarzynę Kuchtę-Tomaszewską, Aurelię Grajek, Danutę Sytek, Jacka Mazanego. Z tą grupą ściśle współpracują Jacek Superczyński, Mariusz Kazik i Łukasz Wieczorek.
     Grupa inicjatywna podjęła się zinwentaryzowania pochówków na nekropoliach w Wenecji i w Gąsawie. Informacje o tym, kto w jakim sektorze, rzędzie i numerze grobowca jest pochowany, znajdą się na stronach internetowych cmentarzy. Spisu grobów w Gąsawie dokonały Ewa Nikołajew-Wieczorowska i Katarzyna Kuchta-Tomaszewska, a w Wenecji Aurelia Grajek i Danuta Sytek. Gromadzeniem funduszy i sprawami organizacyjnymi zajęli się Jacek Mazany i Jacek Superczyński. Natomiast internetową stronę wraz z wyszukiwarką wykonał Łukasz Wieczorek.
     Udało się uzyskać wsparcie z Urzędu Gminy i wójta Zdzisława Kuczmy. Dzięki temu do dyspozycji będzie serwer dla założenia strony internetowej. Środki finansowe przekazane przez gminę Gąsawa zostały tak wygospodarowane, że starczyło ich także na drugą tablicę informacyjną na cmentarzu w Wenecji, mimo że leży on w obrębie gminy Żnin. Większość bowiem pochówków na tym cmentarzu dotyczy mieszkańców gminy Gąsawa. Inicjatywę finansowo wsparła też rada parafialna parafii w Gąsawie, BS Pałuki Żnin i indywidualni darczyńcy. Metalowe słupki i stelaże do tablic wykonali Jerzy Golik wraz z synem Łukaszem z Gąsawy.
     Aurelia Grajek oraz Danuta Sytek ze wspomnianej grupy inicjatywnej wpadły na pomysł, by przedsięwzięciem zainteresować urzędników w Żninie, skoro Wenecja leży w tej gminie. Aurelia Grajek odwiedziła Ryszarda Ulatowskiego, kierownika wydziału rozwoju, promocji i spraw obywatelskich w ratuszu żnińskim. - Uznaliśmy, że pomysł mieszkańców gminy Gąsawa jest bardzo interesujący, i nie wymaga praktycznie nakładów finansowych z naszej strony. Mamy do dyspozycji serwer, który udostępnimy dla strony cmentarza w Wenecji. Co więcej, uważamy, że pomysł jest na tyle dobry, że będziemy chcieli spróbować zainteresować też żnińskich pasjonatów, by zinwentaryzowali i przygotowali do udostępnienia w Internecie plan cmentarza w Żninie - powiedział Ryszard Ulatowski.
     W Wenecji przy grobach mają być umieszczone również tabliczki z ich numerami.
     O ile strona internetowa dla nekropolii w Wenecji utworzona zostanie dopiero za kilka tygodni lub miesięcy, o tyle strona cmentarza w Gąsawie ma ruszyć 1 listopada.
     W planach pasjonatów jest oznakowanie pozostałych cmentarzy w gminie Gąsawa oraz miejsc pochówków zapomnianych i innowierczych.

Karol Gapiński
współpraca Jacek Mielcarzewicz