Zadłużenie gmin Żnin, Gąsawa, Janowiec, Rogowo

Na kolorowych zestawieniach danych kółko oznacza liczbę mieszkańców (1 cm kwadratowy = 100 mieszkańców). Kwadraty i prostokąty obrazują wartości pieniężne: 1 centymetr kwadratowy = 1 milion złotych. Czerwony kwadrat - to budżet wykonany w roku 2013. Fioletowy prostokąt - to zadłużenie gminy na koniec 2013 roku. Szare cyfry - to dane z analogicznego zestawienia publikowanego 4 lata temu.

Zadłużenie, gminy, kredyty, pożyczki, inwestycje, Żnin, Gąsawa, Janowiec, Rogowo
     Zadłużenie gmin Żnin, Gąsawa, Janowiec, Rogowo
     Gminy Janowiec i Rogowo pozyskały w mijającej kadencji samorządu około dwukrotnie więcej środków zewnętrznych w przeliczeniu na jednego mieszkańca, niż wynosi zadłużenie tych gmin. Gmina Gąsawa w przeliczeniu na jednego mieszkańca pozyskała ponad trzykrotnie tyle, na ile jest zadłużona. W Żninie, największej z gmin powiatu, stosunek pozyskanych środków do kwoty zadłużenia jest ujemny (517 do 705 na jednego mieszkańca).

Zielone słupki przedstawiają środki pozabudżetowe pozyskane w kadencji 2010-2014. 1 centymetr kwadratowy = 1 milion złotych. Szare cyfry - to dane z analogicznego zestawienia publikowanego 4 lata temu.

     ŻNIN
     Na koniec 2010 r. gmina Żnin była zadłużona na kwotę 16.753.613,20 zł, a trzy lata później dług wynosił 17.196.223,06 zł. Jednak trzeba pamiętać, że dochody gminy za 2010 r. też były niższe niż za 2013 r., bo wynosiły 61.540 471,87 zł na koniec 2010 r., a na koniec ub.r. była to kwota prawie o 8,5 mln zł wyższa, bo dokładnie 69.999.046,85 zł. Z drugiej strony w przeliczeniu na jednego mieszkańca dług gminny na koniec 2013 r. jest większy. Otóż pod koniec 2010 r. gminę zamieszkiwały 24.652 osoby. Wówczas dług na jednego mieszkańca wynosił 679,60 zł. Natomiast na koniec 2013 r. gmina liczyła 24.386 mieszkańców, więc dług w przeliczeniu na jedną osobę wynosił 705,17 zł. Z kolei sam wskaźnik zadłużenia gminy cztery lata temu był wyższy niż na koniec 2013 r. - wcześniej wynosił 27,22%, a na koniec 2013 r. było to 24,57%. Ten wskaźnik cały czas się zmniejsza - w połowie 2014 r. wynosił 24,3%.
     Obecnie gmina Żnin spłaca 7 kredytów. Spłaty wszystkich aktualnych zobowiązań przewidziane są do końca 2025 r. W zeszłym roku udało się wypełnić zobowiązania zaciągnięte na budowę kanalizacji sanitarnej w Sarbinowie oraz na przebudowę kanalizacji ogólnospławnej ul. Śniadeckich i ul. Wodnej. W tych przypadkach spłata wyniosła jedynie 16.722,10 zł i 79.485 zł, bo większość kredytu została umorzona. Były to bowiem kredyty zaciągnięte w wojewódzkim oraz w Narodowym Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
     W tychże funduszach zaciągnięte też są i nadal podlegające spłacie pożyczki na kolejne przedsięwzięcia gminy Żnin. Chodzi tutaj o termomodernizację Szkoły Podstawowej nr 2 w Żninie. Gmina spłaciła 35.200 zł z tej pożyczki i na koniec grudnia pozostawało jej do uregulowania 89.411,62 zł. Spłata tego kredytu rozpisana jest do końca kwietnia 2016 r.
     Z kolei na II etap wdrażania programu ochrony zlewni Gąsawki wzięty jest kredyt, który ma być spłacony do końca lipca 2016 r. Gmina spłaciła do końca 2013 r. kwotę 283.020 zł, a pozostawało do spłaty jeszcze 778.309,76 zł. Natomiast na termomodernizację obydwu żnińskich przedszkoli oraz Zespołu Publicznych Szkół nr 1 gmina wzięła kredyt, który będzie spłacany do 30 czerwca 2024 r. Stan zadłużenia w ramach tylko tej pożyczki wynosił na koniec zeszłego roku 1.148.689 zł.
     Największy kredyt, który pozostał do spłaty, dotyczy ogólnej pożyczki na zadania inwestycyjne realizowane jeszcze w latach 2009-2010. W tym przypadku do końca 2013 r. gmina zdołała spłacić 546.000 zł, a 31 grudnia ub.r. do spłacenia pozostawało 5.973.310,68 zł. Ten kredyt ma być spłacony do
20 grudnia 2024 r.
     Kolejna pożyczka wzięta była na budowę orlika oraz na cele mieszkaniowe. Spłacone zostało 192.000 zł, a do oddania gmina ma jeszcze 336.000 zł, w ratach do 18 września 2015 r. Kredyt był wzięty przez włodarzy gminy również na spłatę deficytu budżetowego w 2010 r. Tutaj spłaconych zostało 299.778 zł, a do 22 grudnia 2025 r. gmina Żnin musi spłacić jeszcze 3.597.434 zł. Ten sam termin ostatniej spłaty, czyli dwa dni przed Gwiazdką w 2025 r., zaplanowany jest dla kredytu, który był wzięty na pokrycie deficytu budżetowego w 2011 r. związanego z koniecznością wtedy spłat ówczesnych zobowiązań. Z tego tytułu gmina do końca 2013 r. spłaciła 200.000 zł. W tamtym momencie pozostawało jej jeszcze do spłaty 5.273.068 zł.
     Niektóre z kredytów na inwestycje były wzięte jeszcze przed kadencją 2010-2014 lub też zostały otwarte przed tą kadencja, a w jej trakcie gmina jeszcze dopożyczała pieniądze, by zrealizować rozpoczęte zadania. Dlatego zaznaczmy, że w 2011 r. włodarze zaciągnęli kredyt 3.472.352 zł na rewitalizację starego miasta, w 2012 r. - 1.030.503,41 zł na termomodernizację budynków oświatowych.
     W latach 2010-2014 gmina Żnin pozyskała 12.596.685,78 zł dotacji, co w przeliczeniu na 1 mieszkańca daje 516,55 zł.
     GĄSAWA
     Zadłużenie gminy Gąsawa na 31 lipca 2010 roku wynosiło 1.197.090,14 zł. Stanowiło to 7,8% planowanych dochodów. Plan zakładał, że zadłużenie na koniec 2010 roku wyniesie 3.250.000 zł.
     Zadłużenie gminy Gąsawa na 31 grudnia 2013 r. zamknęło się kwotą 1.767.000 zł. W stosunku do uzyskanych dochodów za 2013 rok stanowiło to 10,34%. Na 31 grudnia 2013 r. w gminie Gąsawa było zameldowanych 5.264 mieszkańców, więc zadłużenie na jednego mieszkańca gminy wyniosło 335,68 zł.
     Zadłużenie gminy wynika z zaciągniętych trzech pożyczek z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Toruniu na następujące zadania: budowa kanalizacji sanitarnej Szelejewo - Oćwieka - Komratowo - Łysinin - 1.350.000 zł, zakup samochodu specjalistycznego dla Ochotniczej Straży Pożarnej w Gąsawie - 120.000 zł oraz zakup samochodu specjalistycznego dla Ochotniczej Straży Pożarnej w Nowejwsi Pałuckiej - 297.000 zł.
     30 listopada zostanie spłacona ostatnia rata pożyczki na zakup samochodu specjalistycznego dla OSP Gąsawa. Wójt ma nadzieję, że w czerwcu 2015 roku będzie możliwość wnioskowania o 30% umorzenia zaciągniętej pożyczki na budowę kanalizacji sanitarnej w kwocie 720.000 zł. Zdzisław Kuczma wierzy, że gmina to umorzenie otrzyma.
     Ostatnia rata zadłużenia dotycząca spłaty samochodu specjalistycznego dla OSP Nowawieś Pałucka nastąpi - według harmonogramu spłat - 31 grudnia 2018 roku. Spłaty zobowiązań w gminie Gąsawa dokonywane są bez zakłóceń.
     W czasie trwania obecnej kadencji samorządu gmina Gąsawa pozyskała środki zewnętrzne na ogólną kwotę 5.351.418,47 zł (stan na 15 lipca 2014 r.). Kwota pozyskanych przez gminę środków z zewnątrz w przeliczeniu na mieszkańca wynosi zatem 1.016,61 zł. W poprzedniej kadencji gmina Gąsawa pozyskała z zewnątrz 10.164.990,09 zł, co w przeliczeniu na 1 mieszkańca dało kwotę 1.918,65 zł. W bieżącej kadencji pozyskano więc niemalże o połowę mniej pieniędzy z zewnątrz.

     JANOWIEC
     Kwota zadłużenia gminy Janowiec Wielkopolski na 31 grudnia 2013 r. wynosiła 4.416.268,83 zł. Poziom procentowy zadłużenia w stosunku do uzyskanych dochodów wynosił 16,13%. Poziom zadłużenia gminy w przeliczeniu na 1 mieszkańca na 31 grudnia 2013 r. wynosił 476,55 zł.
     Poziom zadłużenia na 31 grudnia 2009 wynosił 2.873.804,20 zł.
     Kredyty gmina zaciągała w bankach, pożyczki natomiast w Wojewódzkim Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Toruniu.
     Na koniec ubiegłego roku gmina posiadała cztery zobowiązania (pożyczki) w WFOŚiGW w Toruniu. Składały się na nie zobowiązania: 391.500 zł na zakup wozu bojowego dla OSP Janowiec, 687.495 zł na modernizację oczyszczalni ścieków, 475.000 zł na modernizację stacji uzdatniania osadów na oczyszczalni oraz 76.567 zł na kanalizację deszczową w ul. Konopnickiej.
     W Gospodarczym Banku Wielkopolskim w Bydgoszczy gminie pozostało do spłaty 672.230 zł z kredytowanej inwestycji utworzenia ciągu komunikacyjnego na osiedlu bielawskim. 159.722,12 zł na koniec roku stanowiło zobowiązanie wobec BS Pałuki Żnin powstałe na skutek inwestycji - budowy drogi Tonowo - Żalin. W ING Bank Śląski gmina ma dwa zobowiązania, jedno z tytułu prowadzonej inwestycji - przebudowa drogi Tonowo - Żalin, drogi w Zrazimiu oraz modernizacji świetlicy i remizy w Świątkowie ze stanem na koniec 2013 r. - 878.054 zł.
     Drugim kredytem w ING Bank Śląski jest kwota 661.117,80 zł, to stan zobowiązania zaciągniętego na przebudowę ul. Kwiatowej, Sportowej, Leśnej, Pułaskiego i Kościuszki. Ostatnim zobowiązaniem jest kredyt w WBK Bank Zachodni na przebudowę drogi w Świątkowie w kwocie 414.582,91 zł.
     Środki zewnętrzne pozyskane w czasie trwania obecnej kadencji samorządu wynoszą 10.524.181,72 zł, co w przeliczeniu na 1 mieszkańca wynosi 1.135,66 zł.
     ROGOWO
     Zadłużenie gminy Rogowo na 31 grudnia 2013 roku wynosiło 4.066.952 zł, co dzieląc przez liczbę mieszkańców 6.954, daje zadłużenie na jednego mieszkańca w wysokości 584,84 zł.
     W kolejnych latach tej kadencji zadłużenie kształtowało się od 8,75% do 17,75% na koniec 2013 r.
     W 2010 r. kwota zadłużenia na koniec roku wynosiła 1.692.948 zł, co stanowiło 8,75%. W 2011 koniec roku zamykał się zadłużeniem na poziomie 2.467.149 zł - 11,73%. W 2012 zadłużenie wzrosło do 2.518.958 zł - 11,76%. Na koniec 2013 r. zwiększyło się o 7% do wysokości 17,75% i kwoty 4.066.952 zł.
     Wśród kredytów i pożyczek na przełomie 2010/2011 r. gmina zaciągnęła pożyczkę z WFOŚIGW w Toruniu na kwotę 266.000 zł na budowę kanalizacji ściekowej z przyłączami w miejscowości Lubcz oraz na budowę budynku do prasy i składowiska osadu po prasie na mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków w Rogowie. W 2010 r. zaciągnięto kredyt w BS Strzelno w wysokości 679.604 zł na budowę pełnowymiarowej hali sportowej wraz z łącznikiem i wyposażeniem w Rogowie. W 2011 roku zaciągnięta została pożyczka z WFOŚiGW na kwotę 209.760 zł na przebudowę istniejącej sieci wodociągowej wraz z budową przyłączy wodociągowych w miejscowości Mięcierzyn.
     W BS w Strzelnie w 2011 r. gmina zaciągnęła kredyt w wysokości 190.000 zł na budowę hali pełnowymiarowej wraz z łącznikiem i jej wyposażeniem w Rogowie. W tym samym roku w BS Strzelno zaciągnięto kolejny kredyt, tym razem w wysokości 178.576,00 zł, na wykonanie robót remontowych dróg publicznych gminnych. W 2011 r. kolejnym zobowiązaniem był kredyt w wysokości 172.012 zł zaciągnięty w BS Bydgoszcz na spłatę wcześniej zaciągniętych zobowiązań tytułem emisji papierów wartościowych oraz zaciągniętych kredytów i pożyczek. 2012 rok to pożyczka z WFOŚiGW w Toruniu w wysokości 380.000 zł na zakup samochodu do ratownictwa chemiczno-ekologicznego dla jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej w Rogowie.
     W 2013 roku zaciągnięto kredyt w BS w Bydgoszczy na kwotę 1.500.000 zł w celu wykonania przebudowy dróg gminnych na terenie gminy oraz pożyczkę z WFOŚIGW w wysokości 491.000 na budowę kanalizacji ściekowej z przykanalikami, kolektorami tłocznymi przepompowniami ścieków w miejscowości Grochowiska Księże.
     Łączna kwota środków zewnętrznych pozyskanych przez gminę Rogowo w tej kadencji wyniosła 7.581.544,80 zł.

 

Leszek Jakubowski,burmistrz Żnina: - Zadłużenie gminy Żnin na poziomie 24,43%  [burmistrz podaje tutaj stan aktualny - o kilkanaście promili niższy niż na koniec 2013 r. - przypis kg] nie odbiega od innych miast i gmin wielkości Żnina. Poziom ten pozwala na dalsze inwestycje w latach 2014-2020. W przypadku naszej gminy zadłużenie powstało przede wszystkim w latach 2008-2012. To była przemyślana decyzja i z perspektywy okazuje się, że słuszna biorąc pod uwagę długi okres rozliczeń dotacji unijnych trwający wiele miesięcy. Udało się zrealizować szereg inwestycji w ciągu tych kilku lat. Dzięki pozyskanym środkom zewnętrznym, środkom własnym oraz pożyczce powstały: boiska, place zabaw, świetlice wiejskie oraz sztandarowe inwestycje, takie jak II etap ochrona zlewni rzeki Gąsawki, rewitalizacja starówki, remonty dróg gminnych, tak na wsi, jak i w Żninie, budowa parkingów, budowa nowego budynku muzeum w Wenecji, termomodernizacja budynków szkół i przedszkoli, budowa sali gimnastycznej przy SP1 oraz wiele innych inwestycji i remontów. Zaciągając pożyczkę mieliśmy też na uwadze planowaną budowę fermy wietrznej, która przyniosłaby gminie znaczące dochody z tytułu podatków i mamy nadzieję, że taka ferma powstanie w niedługiej przyszłości. Zdzisław Kuczma, wójt Gąsawy:- Nigdy nie jest tak dobrze, żeby nie mogło być lepiej. Przykro mi, że nie udało się pozyskać środków finansowych z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 na budowę kanalizacji Szelejewo - Łysinin, ponieważ wcześniej uzyskano dofinansowanie na tę inwestycję z Agencji Nieruchomości Rolnych w Bydgoszczy. Maciej Sobczak, burmistrz Janowca: - Zadłużenie gminy Janowiec na poziomie 16,13% w stosunku do dochodów wykonanych kształtuje się na bardzo niskim poziomie. Maksymalny wskaźnik zadłużenia, którym do niedawna posługiwało się prawo finansowe, wynosi 60%. Utrzymanie zadłużenia na bezpiecznym poziomie nie powoduje nadmiernego obciążenia budżetu gminy kosztami jego obsługi, a jednocześnie daje możliwości do dalszego wspierania się finansowaniem zewnętrznym przy pozyskiwaniu środków unijnych w nowej perspektywie w latach 2015-2020. Na rozsądnie prowadzoną politykę zadłużenia gminy niejednokrotnie zwracał uwagę organ nadzoru nad finansami gmin - RIO Bydgoszcz. Wzrost zadłużenia w ostatnich 4 latach to skutek pozyskiwania środków unijnych, gdzie gmina przy braku środków własnych musi wspierać się finansowaniem zewnętrznym (kredyty i pożyczki) w celu realizacji projektów, które otrzymały dofinansowanie z Unii Europejskiej. Porównanie odniesienia kwoty zadłużenia oraz kwoty pozyskanych środków przez ostatnie cztery lata do liczby mieszkańców gminy pokazuje jednak, że tak prowadzona polityka finansowania inwestycji przynosi wymierne efekty. Wskaźnik obrazujący pozyskanie środków per capita o 238% przewyższa poziom zadłużenia per capita. Ponadto wszystkie środki pozyskane z kredytów i pożyczek przeznaczane są na wydatki inwestycyjne, najczęściej w zakresie infrastruktury drogowej, kanalizacji sanitarnej, deszczowej itp. Kredyty i pożyczki nie finansują więc wydatków bieżących.
Warto też zwrócić uwagę, że jeżeli tylko przedmiot inwestycji na to pozwala, tj. dotyczy zadania z zakresu ochrony środowiska, gmina wykorzystuje wówczas wsparcie w postaci pożyczek z WFOŚiGW w Toruniu. Poza preferencyjnym oprocentowaniem charakteryzują się one możliwością uzyskania umorzenia w wysokości 30%, z czego gmina Janowiec z powodzeniem korzysta.
Wydatki inwestycyjne z ostatnich czterech lat wyniosły 15.891.149 zł. Gdyby wyłączyć z nich pozyskane środki z zewnątrz oraz zaciągnięte kredyty i pożyczki, suma wydatków inwestycyjnych zmalałaby do kwoty 5.366.967,28 zł. Średnioroczne wydatki inwestycyjne wynosiłyby wtedy 1.341.741,75 zł, natomiast z finansowaniem zewnętrznym jest to 3.972.787,25 zł. Wyraźnie widać więc, że bez wsparcia zewnętrznego w zakresie inwestycji gmina rozwijałaby się dwukrotnie wolniej. Józef Sosnowski, wójt gminy Rogowo:- Gmina Rogowo każdego roku znaczną część swojego budżetu przeznacza na remonty bieżące i inwestycje. Pozyskujemy środki finansowe z różnych źródeł pozabudżetowych. Braliśmy udział we wszystkich konkursach ogłaszanych przez Urząd Marszałkowski na dofinansowanie zadań ze środków unijnych. W większości przypadków otrzymaliśmy dofinansowanie w granicach od 50 do 85% wartości poprzetargowej zadania. Wkład własny 15-50% uzupełniany był środkami z budżetu gminy, pożyczkami z WFOŚiGW oraz kredytami. Pożyczki z WFOŚiGW są atrakcyjnie oprocentowane. Ponadto przy spłacie 70% pozostałe 30% jest umarzane. Dzięki temu zrealizowaliśmy wiele istotnych i ważnych dla społeczności lokalnej inwestycji. Każdego roku remontowane są drogi gminne, budynki komunalne oraz szkoły. Zadłużenie gminy mieści się w bezpiecznych granicach. Jesteśmy przygotowani do ubiegania się o kolejne środki na dofinansowanie inwestycji gminnych w kolejnym okresie programowania.

 

Karol Gapiński
Arkadiusz Majszak
Sylwia Wysocka
Pałuki nr 1180 (39/2014)

 

 

Z listów

     Oświadczenie skarbnika gminy Janowiec

     W związku z rozpowszechnianiem przez niektóre środowiska nieprawdziwych informacji o rzekomym wysokim zadłużeniu Gminy Janowiec Wielkopolski informuję:
- zadłużenie gminy to kwota 4.182.456 zł, jest to około 14% dochodów budżetowych i jest to jedno z najniższych zadłużeń w porównaniu z gminami sąsiednimi (nieco niższe ma tylko gmina Gąsawa), co publikował tygodnik Pałuki z dnia 25.09.2014 r.
     Należy zauważyć, że znaczna część zadłużenia to pożyczki, które są nie tylko bardzo nisko oprocentowane, ale dodatkowo po spłaceniu 70%, pozostałe 30% jest umarzane. Wynika z tego, że podane wyżej całkowite zadłużenie jest o kwotę umorzenia jeszcze niższe.
     Gmina posiada bardzo dobrą sytuację finansową. Z powodzeniem możemy prowadzić w przyszłym roku i latach następnych wiele inwestycji.
     W projekcie przyszłorocznego budżetu zaplanowaliśmy 5.676.000 zł na nowe zadania. W chwili obecnej ogłoszony jest już przetarg na realizację zadania w 2015 roku na kwotę przeszło 3.100.000 zł. Realizacja pozostałych zadań rozpocznie się zaraz po uchwaleniu budżetu na 2015 rok.
     Oszczędna polityka finansowa prowadzona przez wiele lat pozwala na realizację wielu zadań ze środków własnych, jak również z udziałem środków zewnętrznych.
     Realizacja niektórych większych zadań z dużym dofinansowaniem wymaga czasem - jak w każdej rozsądnej gospodarce środkami finansowymi - zaciągnięcia kredytu czy pożyczki. Każde jednak zobowiązanie gminy jest nadzorowane przez Regionalną Izbę Obrachunkową, która decyduje o możliwościach kredytowych danego samorządu. Do zaciągnięcia kredytu lub pożyczki potrzebna jest również uchwała rady miejskiej, która ostatecznie podejmuje decyzję o zadłużeniu.
     Reasumując, Gmina Janowiec Wielkopolski ma niski i bardzo bezpieczny poziom zadłużenia, który pozwala na prowadzenie w latach kolejnych licznych inwestycji poprawiających poziom życia mieszkańców naszej gminy.

skarbnik gminy
Janowiec
Piotr Balcerek
Pałuki nr 11687 (46/2014)