Cmentarz sprzed 600 lat

Niecodzienne odkrycie w Dąbrówce Barcińskiej
    Cmentarz sprzed 600 lat
    Kilka dni przed świętami Wielkiej Nocy troje mieszkańców Dąbrówki Barcińskiej udało się nad brzegi malowniczo w tym miejscu płynącej Noteci, aby zrobić zdjęcia budzącej się do życia przyrody. Na zaoranej łące zobaczyli ludzkie kości.

    Zdjęcia miały zostać wykorzystane podczas olimpiady geograficznej w inowrocławskim liceum, do którego uczęszcza Krzysztof Witkowski. Razem z nim przyrodę obserwowali: Krzysztof Leśniewski i Tomasz Budnicki. W pewnym momencie na zaoranym skrawku łąki w pobliżu torfowisk oczom fotografujących zaczął się ukazywać niecodzienny widok. Z ziemi, którą zruszyły maszyny i wypłukał deszcz, wystawało mnóstwo kości.
    Panowie myśleli, że są to kości zwierząt, gdyż w pobliżu znaleziska przez kilkadziesiąt lat funkcjonowało Państwowe Gospodarstwo Rolne. Gdy jednak na jednej z kości Krzysztof Leśniewski zauważył charakterystyczne dla ludzkiej czaszki szwy, odkrywcom przestało być do śmiechu. Dokoła znajdowało się też bardzo wiele ceramiki, która wyglądała na bardzo starą.
    W ciągu godziny zawiadomiono archeologów. Niemal natychmiast pojawiły się Tamara Zajączkowska i Elżbieta Dygaczewska (panie archeolog z bydgoskiego biura konserwatora zabytków). Już po kilkunastu minutach oględzin panie stwierdziły, że odkryto cmentarz przypuszczalnie z początków XIV wieku. Ceramika, której na miejscu było również dużo, pozbawiona była jednak charakterystycznych dla późnego średniowiecza zdobień. Świadczyć to może, że cmentarzysko jest jeszcze starsze niż wcześniej przypuszczano. Panie archeolog będąc w Dąbrówce zabezpieczyły teren i pobrały materiał ceramiczny do analizy izotopem węgla. Prace archeologiczne mają zacząć się już niedługo, a badaniu zostanie poddana ogromna powierzchnia prawie półhektarowej działki. Całość zostanie przekopana centymetr po centymetrze do głębokości aż 5 metrów.
    Obecnie kości ani ceramiki już nie ma, a całość terenu jest zabezpieczona.
    Datowana historia Dąbrówki Barcińskiej sięga 600 lat. W Dąbrówce został wybudowany kościół wcześniej niż w Barcinie. Z historycznie potwierdzonych źródeł wiemy, że w początkach XV wieku miejscowość należała do rodu Pomianów z Grabia (chorążego włocławskiego) i późniejszego wojewody inowrocławskiego Jaranda z Brudzewa. W źródłach historycznych znaleźć również można informacje o ufundowaniu w 1520 roku kościoła parafialnego pw. św. Barbary w Dąbrówce przez hrabiego Krotoskiego (właściciela Barcina i Krotoszyna). Kilkaset lat temu życie społeczne tętniło nie w Barcinie (tam rosła jeszcze wtedy dębowa puszcza), lecz właśnie w Dąbrówce, o której pisze poznański Album Przewodnika Katolickiego z 30 października 1904 roku: w roku 1765 przyłączono parafię barcińską do archidyecezyi gnieźnieńskiej i dołączono do Barcina parafię Dąbrówkę odległą o cztery kilometry, ponieważ dochody tamże na utrzymanie plebana były niedostateczne. I tu był kościół parafialny pod wezwaniem św. Barbary, o którym wspomina wizytacya w roku 1582, a który również w pierwszej połowie zeszłego wieku rozebrano.
    Panie archeolog zwróciły szczególną uwagę na grób zbiorowy (skupisko wielu ludzkich szczątków na kilku metrach kwadratowych). Może to świadczyć o przeniesieniu w jedno miejsce grobów starych z powodu braku miejsca. Inną hipotezą jest, iż są to ofiary epidemii (np. czarnej ospy, która przetoczyła się przez całą średniowieczną Europę) lub ofiary działań zbrojnych.
    O dalszych losach podbarcińskiego odkrycia archeologicznego będziemy informować na bieżąco.