Czarno-białe reporterskie fotografie Aleksandra Matczyńskiego w janowieckiej Wieży Ciśnień 

Wystawę zatytułowaną Ostatnia dekada można podziwiać do 25 stycznia. Autorem zdjęć jest mieszkaniec Janowca Wielkopolskiego, który w swoich reporterskich kadrach uchwycił kwintesencję upadku PRL-u. Wernisaż jego prac fotograficznych przyciągnął liczne grono gości. 

Otwarcie wystawy, jak również spotkanie z Aleksandrem Matczyńskim odbyło się 13 stycznia w filii Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury w Janowcu Wielkopolskim - Pokolejowej Wieży Ciśnień. Jej autor zaprezentował zdjęcia reporterskie z lat 1979-1989, tworzące kilka cykli dokumentujących. Przybyli mogli przyjrzeć się pierwszej pielgrzymce Jana Pawła II do Gniezna, odpustowi prawosławnemu na Podlasiu, polskiemu weselu, żywiołowi sportu żużlowego, wesołemu miasteczku, prawdziwemu wypadkowi, do którego doszło w Swarzędzu, zobaczyli też dzień powszedni na targowisku w Gnieźnie. 

W centrum fotografii Aleksandra Matczyńskiego znajdują się ludzie, ich niepozowane emocje, bieg zdarzeń, życie codzienne i świąteczne w ostatnich latach Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej. Część ujęć powstała w samym Janowcu. - Starałem się robić zdjęcia tak, aby nie być zauważonym. Dawniej ludzie na widok aparatu sztywnieli. Było to dla nich coś wyjątkowego. Dzisiaj każdy wyciąga telefon komórkowy i jest to dla nas naturalne - mówił fotograf, rozpoczynając oprowadzanie gości po swojej wystawie.

Przystając przy każdej z prac powiadał o kulisach jej powstania i wiążącej się z nią historii, która toczyła się tu i teraz. Należało w odpowiednim momencie wyciągnąć aparat i utrwalić na kliszy - wydawać by się mogło - zupełnie zwyczajne chwile: zabawę dzieci na chodniku czy handlarza sprzedającego na targu świeże owoce i ziemniaki. Wystawa przedstawia także wachlarz emocji i odczuć towarzyszących wydarzeniom religijnym - m.in. papieskiej pielgrzymce do kraju z czerwca 1979 r. Wśród wyczekującego tłumu panuje nie tylko nastój uniesienia, ale też napięcie i zmęczenie. Jeden z cykli Ostatniej dekady dokumentuje dramatyzm i skutki wypadku, w którym uczestniczył autor - był osobą poszkodowaną. Uderza widok przewróconego motoru i gapiów, którzy z niepokojem przyglądają się oczekującemu na przyjazd karetki motocykliście oraz spowiadającemu go kapłanowi. Na zdjęciach odnajdziemy także relację z jarmarku prawosławnego z sierpnia 1980 r., rozradowanych weselników czy żużlowe zmagania na stadionie w Gnieźnie od tzw. środka.

Aleksander Matczyński prowadzi swoje studio fotograficzne w Janowcu. Urodził się w Poznaniu, a fotografią zajmuje się od 1974 r. Rok później pojawiły się jego pierwsze publikacje w Jazz Forum i Na Przełaj oraz wystawa Jazz w klubie Od nowa w Poznaniu. W 1977 r. stworzył wystawę plenerową Żużel, wspólnie z Mariuszem Stachowiakiem, w Gnieźnie. W tym samym roku zajął I miejsce w Wojewódzkim Przeglądzie Fotografii Amatorskiej w Poznaniu. W latach 1977-1980 pracował jako fotograf w Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie. W 1979 r. powstała jego przeglądowa wystawa indywidualna w Galerii Nowa. Od 1980 r. jest członkiem PTF. W tym samym roku został nagrodzony brązowym medalem na Salonie Jesiennym PTF za cykl Prawosławni. W latach 1980-1983 brał udział w wystawach zbiorowych w Polsce i we Francji. 

Warto pamiętać, że Ostatnia dekada Aleksandra Matczyńskiego będzie dostępna dla odwiedzających Wieżę Ciśnień do 25 stycznia. Szczegółowy harmonogram znajduje się na profilu facebookowym Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury. 

Justyna Kulpińska, 14 I 2022