Dzieci w sieci

Jak bezpiecznie korzystać z Internetu
     Dzieci w sieci
     Oprócz niewątpliwych korzyści płynących z korzystania z Internetu, może on nieść za sobą poważne zagrożenia dla naszych dzieci, które mogą pozostawić trwałe negatywne skutki w ich psychice. Niestety, wielu rodziców zupełnie nie zdaje sobie z tego sprawy lub ignoruje problem uważając, że ich pociech on nie dotyczy.

     W dzisiejszych czasach trudno wyobrazić sobie funkcjonowanie bez komputera, który służy w niemal wszystkich dziedzinach życia: w pracy, szkole, domu.
     Komputer podłączony do Internetu może być wykorzystywany jako multimedialna pomoc dydaktyczna, jest doskonałą bazą różnorodnych danych, plików, tekstów, może służyć jako świetne źródło rozrywki.
     Pomimo tego, że początki istnienia sieci miały miejsce pod koniec lat 60. ubiegłego wieku, nadal wielu dorosłych Polaków postrzega Internet jako coś nowego i obcego. Z drugiej strony, mimo niezliczonych zalet, z których większość ludzi zdaje sobie sprawę, Internet ma również wady.
Obecne czasy niosą coraz to nowe zagrożenia związane z użytkowaniem sieci. Jeżeli sprawa dotyczy ludzi dorosłych, skutki nie są aż tak dramatyczne - niechciana poczta (tzw. spam), wirusy, przemoc werbalna podczas rozmów na czatach czy nawet straty finansowe, związane z niewłaściwym użytkowaniem kont internetowych. Nie niesie to za sobą jednak aż tak poważnych skutków psychologicznych dla osób dorosłych, jak to się dzieje w przypadku dzieci, które są narażone na o wiele poważniejsze niebezpieczeństwa niż choćby wspomniane wyżej internetowe kradzieże. Dlatego też niezmiernie ważna jest rola osób dorosłych, które pomimo swej nierzadkiej nieufności wobec nowych zjawisk, powinny mieć w nich rozeznanie oraz świadomość możliwości, jakie daje Internet, aby móc skutecznie chronić swoje pociechy, nie ograniczając przy tym ich rozwoju.
     Przechodząc do najmłodszych użytkowników Internetu warto zaakcentować zmiany, jakie aktualnie mają miejsce w tej dziedzinie.
     Dawniej komputerów było mało, dostęp do nich miała ledwie garstka, Internet w domu był rzadkością, a jeśli już to dostęp do niego był ograniczony przez bezlitośnie naliczane impulsy, które dawały wysokie rachunki.
     Obecnie dostęp do komputera z dostępem do Internetu ma większość dzieci. Rachunki za Internet są stałe, niezależnie od ilości spędzanych w sieci godzin. Konsekwencje tego są zatrważające. Dzieci spędzają bardzo dużo czasu przed monitorem, grając w gry pełne przemocy, przeglądając strony www, rozmawiając na czatach i komunikatorach.
     Dorośli często nie mają kontroli nad tym, co ich dziecko robi, ile czasu spędza, w co gra. Zagrożeń płynących z takiego stanu rzeczy może być wiele. Najważniejsze z nich to: dostęp do niechcianych i nieodpowiednich treści, zagrożenia w prawdziwym świecie (jako np. skutek spotkania z osobą poznaną w rzeczywistości wirtualnej), nękanie w Internecie, łamanie prawa, straty finansowe (bardziej dotyczy to dorosłych), uzależnienie od Internetu, złośliwe oprogramowanie, spam, uwodzenie dzieci (np. przez pedofilów podających się za rówieśników), przemoc werbalna i wiele innych zjawisk.
     A teraz trochę statystyk, które pozwolą uwypuklić wagę problemu. Aż 52% internautów w wieku 12-17 lat miało do czynienia z przemocą werbalną, niemal połowa doświadczyła wulgarnego wyzywania, co piąty poniżania, ośmieszania i upokarzania (21%), a co szósty straszenia i szantażowania (16%)1. Aż 71% dzieci natrafiło w Internecie na treści pornograficzne, 51% na brutalne sceny przemocy, 28% na materiały propagujące przemoc. Prawie połowa dzieci otrzymywała od wirtualnych znajomych propozycje spotkań w tzw. realu, czyli w rzeczywistości. Liczby są zatrważające, a niebezpieczeństwa są wystarczająco poważne i jest ich na tyle dużo, że każdy rodzic powinien mieć ich świadomość.
     Niestety, badania pokazały, iż prawie 30% rodziców nie dostrzega żadnych zagrożeń związanych z użytkowaniem Internetu przez ich dzieci. Złote zasady, jakie każdy dorosły może stosować, aby uchronić swoje dziecko przed niebezpieczeństwem, są proste, a ich stosowanie, przy konsekwencji działania, powinno przynieść zamierzony efekt:
     1. Niech komputer stoi we wspólnym pomieszczeniu (zwłaszcza w sytuacjach, kiedy dziecko ma problemy w nauce lub sprawia kłopoty wychowawcze).
     2. Interesuj się tym, co robi Twoje dziecko w sieci i rozmawiaj z nim o tym - poznaj sposoby korzystania z Internetu przez Twoje dziecko oraz zapoznaj je z Kodeksem Dobrego Zachowania w Internecie (dokładniejsze informacje na stronie www.sieciaki.pl).
     3. Nie bój się przyznać do niewiedzy - odkrywaj Internet razem z dzieckiem.
     4. Uświadom dziecku, że osoba poznana w sieci nie musi być tym, za kogo się podaje.
     5. Naucz dziecko ostrożności - wytłumacz, aby nie podawało danych osobom obcym, nie opowiadało o rodzinie, nie wysyłało zdjęć.
     6. Powiedz, że nie wolno mu umawiać się z osobami poznanymi w sieci bez Twojej wiedzy.
     7. Nie krytykuj, nie obwiniaj dziecka, jeżeli dziecko zetknie się z jakimś zagrożeniem - bądź wyrozumiały, bo to mogło zdarzyć się przypadkowo.
     8. Jeżeli coś budzi Twoje wątpliwości, poradź się specjalisty.
     9. Rozmawiaj, rozmawiaj i jeszcze raz rozmawiaj z dzieckiem.
     Zainteresowanych tematem rodziców odsyłam do strony Fundacji Dzieci Niczyje, związanej z bezpieczeństwem w sieci: http://www.dzieckowsieci.pl. Znaleźć tam można wiele cennych informacji, statystyk oraz porad związanych z użytkowaniem Internetu przez nasze dzieci. A w ramach podsumowania:
     Drodzy Rodzice! Pamiętajmy, że pozytywne strony Internetu przeważają nad jego negatywnymi stronami.
     Internet jest doskonałym źródłem wiedzy oraz rozrywki. Pozwólmy naszym dzieciom w świadomy i bezpieczny sposób, w pełni i bezpiecznie korzystać z oferowanego przez sieć bogactwa.

Helena Górna
psycholog
Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Żninie
1 Badanie on line

„Przemoc rówieśnicza a media elektroniczne”,

styczeń 2007 FDN, GEMIUS S.A.,

N=891 internautów w wieku 12-17 lat.
Pałuki nr 895 (14/2009)