Gimnastyka mózgu

Metoda Dennisona
     Gimnastyka mózgu
     Najważniejszym osiągnięciem Dennisona było odkrycie dwóch podstawowych ruchów, to jest tzw. ruchu naprzemiennego i jednostronnego. Zaletą opracowanej przez niego metody jest to, iż jej stosowanie wcale nie jest pracochłonne. Gimnastyce mózgu wystarczy poświęcić kilkanaście minut dziennie, by wkrótce zauważyć rezultaty.

     Kinezjologia edukacyjna (z języka greckiego kinesis znaczy ruch, logos - nauka) jest to nauka o ruchu, o tym jak rozwija się dziecko, gdy wykorzystuje ruch. Z powodzeniem może być stosowana również w pracy z dorosłymi dla podwyższenia stopnia wykorzystania ich potencjału umysłowego. Kinezjologia proponuje specjalnie zorganizowane ruchy, które sprawiają, że ciało i mózg pracują w sposób optymalny na rzecz rozwoju i twórczej samorealizacji każdej jednostki. Kinezjologia nie zajmuje się każdym ruchem, nie jest odmianą wychowania fizycznego. Zajmuje się ruchami, których wykonywanie aktywizuje i stymuluje odpowiednie obszary mózgu, powodujące zwiększanie ilości połączeń nerwowych między prawą i lewą półkulą, dzięki czemu poprawia się jakość pracy mózgu jako całości. Amerykanin Paul Dennison i jego żona Gail w połowie lat 60. pracując z dziećmi dyslektycznymi zauważyli, że gdy nauka takich dzieci odbywa się w ruchu, sprawia im ona znacznie mniej trudności niż w spoczynku. Paul Dennison zaobserwował, które ruchy mają największy wpływ na dzieci i na tej podstawie opracował zestaw podstawowych ćwiczeń, nazywając je gimnastyką mózgu. Najważniejszym osiągnięciem Dennisona było odkrycie dwóch podstawowych ruchów, to jest tzw. ruchu naprzemiennego i jednostronnego. Zaletą tej metody jest to, iż jej stosowanie wcale nie jest pracochłonne. Gimnastyce mózgu wystarczy poświęcić kilkanaście minut dziennie, by wkrótce zauważyć rezultaty. Jest to prosta i skuteczna metoda wspomagająca naturalny rozwój człowieka. Wzrost możliwości umysłowych uzależniony jest od ruchu fizycznego w okresie niemowlęcym, dziecięcym i przez całe dorosłe życie. Dennison oparł swoją metodę na dokładnej znajomości powiązań między mózgiem a ciałem, a ma ona pomagać dzieciom mającym trudności w uczeniu się.
     Pozwala lepiej: - pokonywać stresy i napięcia wynikające z trudności życia codziennego,
     * komunikować się z innymi ludźmi, uczyć się i zdawać egzaminy,
     * przezwyciężać trudności związane z dysleksją, dysgrafią i dysortografią,
     * usuwać blokady ukryte w naszym ciele,
     * wprowadzać ciało i umysł w stan optymalny do przyswajania wiedzy.
     Efektem terapii metodą Dennisona jest znaczna poprawa pisania, czytania, mowy, twórczego rysowania, sprawności ruchowej oraz ogólne podniesienie umiejętności szkolnych.
     Metoda oparta jest na trzech założeniach:
     * nauka jest naturalną, przyjemną sferą działalności kontynuowaną przez całe życie,
     * w naszym ciele ukryte są blokady, które utrudniają nam naukę, uniemożliwiają także łagodne przejście przez stresy,
     * wszyscy, w pewnej mierze, mamy trudności w uczeniu się, lecz do tej pory nie czyniliśmy żadnych starań, aby je usunąć: właściwie rozpoznawane blokady mogą zostać usunięte, pod warunkiem prawidłowo prowadzonego treningu.
     Zdaniem Paula Dennisona, wiele problemów intelektualnych i emocjonalnych w życiu człowieka wynika ze złego współdziałania obu półkul mózgowych i z braku integracji między nimi. Aby człowiek miał pełny obraz otaczającego świata, niezbędna jest integracja prawej i lewej półkuli mózgowej, bo mózg jest narządem symetrycznym, a każda półkula ma inne zadania. Dzięki harmonijnej współpracy obu półkul mózgowych dzieci i dorośli z łatwością przyswajają sobie nową wiedzę i umiejętności. Brak równowagi między pracą obu półkul mózgowych, zdaniem Dennisona, prowadzi do powstawania różnego rodzaju zakłóceń. Dziecko może mieć problemy np.: w nauce czytania i pisania, z koncentracją uwagi, wyrażaniem własnych emocji. P. Dennison twierdzi, że powstałe zaburzenia można zlikwidować właśnie poprzez ruch. Proponuje on ćwiczenia łatwe i bezpieczne, które wykonywane pod kierunkiem terapeuty prowadzą do integracji obu półkul mózgu, czego efektem może być np.: czytanie czy poprawa koncentracji uwagi. Ćwiczenia Dennisona powodują budowanie powiązań nerwowych w obrębie mózgu i ciała, dzięki czemu uczenie przebiega szybciej, efektywniej i bezstresowo.
     Podstawowe ćwiczenie Dennisona - ruch naprzemienny - powoduje, że przepływ informacji z jednej półkuli do drugiej następuje nawet dwadzieścia osiem razy szybciej, a jednocześnie dzieje się to przy znacznie mniejszym wydatku energetycznym.
     Gimnastykę mózgu może stosować prawie każdy. Przeciwwskazania występują jedynie w przypadku osób cierpiących na padaczkę. Szczególne znaczenie ma natomiast dla tych, u których współdziałanie obu półkul mózgowych jest zakłócone lub niepełne, czyli u dzieci dyslektycznych i dysortograficznych, nadpobudliwych, o opóźnionym rozwoju psychoruchowym i innych zaburzeniach rozwojowych. Regularne stosowanie tych ćwiczeń powoduje, że dzieci te rozwijają się bardziej harmonijnie, bez zahamowań i niepotrzebnych stresów. Gdy badano mózg Einsteina, stwierdzono, że różnił się on od mózgu przeciętnego człowieka kolorem. Wynikało to właśnie z większej ilości połączeń nerwowych między jego lewą i prawą półkulą. W mózgu Einsteina połączeń było tak dużo, że w końcu zmieniła się jego barwa.
     Poród naturalny jest najlepszą szkołą ruchów naprzemiennych, podobnie jak raczkowanie. Jeśli tego zabraknie, odpowiednia ilość powiązań nerwowych w mózgu nie ma szansy się rozwinąć. Dawniej dzieci instynktownie ćwiczyły wiele zawartych w kinezjologii ruchów. Grały w klasy, skakały w gumę, linkę, na skakance. Obecnie trudno szukać tych ruchów przy komputerze czy przed telewizorem.
     Ćwiczeń Dennisona jest mnóstwo. Towarzyszy im picie wody. Woda jest czynnikiem energetyzującym, pozwala pracować naszemu ciału z optymalną efektywnością.
     Aktualnie ćwiczenia Dennisona są bardzo popularne, szczególnie w środowisku nauczycielskim. Jako ćwiczenia wspomagające stosowane są podczas lekcji czy na wszelkich zajęciach terapeutycznych. Ćwiczenia te w zależności od potrzeb można dostosować do kręgu tematycznego jednostki lekcyjnej czy zajęć terapeutycznych. Nawet nazwy poszczególnych ćwiczeń są przyjazne i zachęcające, np.: leniwe ósemki, sowa, kapturek myśliciela, kołyska, wahadło, ziewanie energetyczne. Posiadający niezbędne kwalifikacje do prowadzenia tych ćwiczeń pracownicy żnińskiej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej wykorzystują je podczas indywidualnej, jak i grupowej terapii pedagogicznej, psychologicznej czy logopedycznej. Metodę tę kilka lat temu bardzo regularnie stosowałam, przy współpracy mgr Grażyny Sawickiej, w Zespole Szkół Specjalnych w Żninie. Zauważyłyśmy wówczas duży wpływ tych ćwiczeń na funkcjonowanie uczniów oraz zwiększenie przez nich możliwości nabywania umiejętności czytania i pisania. Metoda zdobywa coraz więcej zwolenników, dzięki swojej zdumiewającej skuteczności.
     Pracownicy Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Żninie bardzo chętnie udzielą rodzicom niezbędnej pomocy i przygotują do prowadzenia ćwiczeń z dziećmi w domu.

Barbara Szewczyk
Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Żninie
Pałuki nr 904 (23/2009)