Koryto rzeki jak plaża z kwietnikiem. Przykry widok wyschniętej Gąsawki

Przewlekły stan suszy hydrologicznej spowodował, że w korycie rzeki Gąsawki próżno szukać wody. Wysokie temperatury, które gościły w całej Polsce, mają negatywny wpływ na poziom i jakość polskich wód. Wyschnięte koryto Gąsawki w Żninie jest tego przykładem.

W sprawie braku wody w Gąsawce i przykrym dla oczu widokiem zanieczyszczonego i wyschniętego koryta, skontaktowaliśmy się z Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej w Bydgoszczy. O tym, czy zostaną podjęte kroki w tej sytuacji, rozmawialiśmy z Edytą Rynkiewicz, rzeczniczką prasową bydgoskiego RZGW, do której odesłał nas Nadzór Wodny w Żninie.

Tak wygląda ujście rzeki z Jeziora Małego Żnińskiego. Przypomina bardziej plażę, na której dowcipny ogrodnik umieścił rabatę. fot. Weronika Mistrzak

Weronika Mistrzak: - Czy w związku z wyschnięciem rzeki planowane są jakieś prace?

Edyta Rynkiewicz: - Tzw. wyschnięcie rzeki spowodowane jest przewlekłym stanem suszy hydrologicznej. Ta ogromna susza hydrologiczna występowała w ostatnim czasie, nie tylko lokalnie, obejmowała dużą część Polski oraz kraje europejskie. Taka sytuacja jest spowodowana utrzymującym się od wielu tygodni niedoborem opadów połączonym z wysokimi temperaturami i dużym nasłonecznieniem oraz brakiem śniegu w okresie zimowym. Żadne prace wykonywane w samym korycie rzeki nie poprawią bilansu hydrologicznego. Na Gąsawce przy wypływie z Jeziora Żnińskiego Małego znajduje się zastawka, służąca do zatrzymywania wód w zbiorniku wodnym. Kolejna zastawka znajduje się poniżej Jeziora Żnińskiego Dużego w miejscowości Dobrylewo.

Teraz do pokonania rzeki nie jest potrzebny most fot. Weronika Mistrzak

- Jeśli byłyby podjęte prace odnawiające, to jak by one wyglądały?

- Prace, które mogą być przeprowadzone, to np. odmulanie cieku. Jednak w pierwszej kolejności wykonywane są prace na ciekach zapewniające swobodny przepływ wód - mówimy o całym obszarze administrowanym przez Nadzór Wodny w Żninie. Jednakże w przypadku postępującego zamulenia rzeki, a co za tym idzie zmiany parametrów cieku, podjęte zostaną działania zmierzające do przywrócenia naturalnego przepływu.

Czy to droga czy to rzeka? fot. Weronika Mistrzak

- Czy jest szansa na otwarcie śluzy i puszczenie wody?

- Obiekt hydrotechniczny, o którym mowa, to zastawka (trójprzęsłowa, dwudzielna). Piętrzenie odbywa się na podstawie ważnego pozwolenia wodnoprawnego i powinno odbywać się zgodnie w określonych rzędnych (78,00-78,60 m n.p.m.). Aktualnie zastawka nie jest zamknięta, jednak w związku niedoborem wody nie ma przez nią przepływu. Do podstawowych parametrów zbiorników retencyjnych w zlewni rzeki Gąsawki należy również okres napełniania zbiornika. Zgodnie z założeniami, okres napełniania Jeziora Żnińskiego Małego przypada od 1 sierpnia do 30 kwietnia. Zgromadzona w ten sposób woda ma służyć późniejszemu zaspokajaniu potrzeb głównie na cele rolnictwa i rybackich. W chwili obecnej, ze względu na niedobór wody, nie ma mowy o jakimkolwiek zatrzymywaniu wody.

Śluza na Gąsawce przy Jeziorze Małym Żnińskim fot. Weronika Mistrzak

O to, czy podjęto jakieś działania w tej sprawie, zapytaliśmy również rzecznika prasowego Urzędu Miejskiego w Żninie Aleksandra Kranca. Dowiedzieliśmy się, że: - Na podstawie porozumienia zawartego pomiędzy Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie a Gminą Żnin, każdego roku w okresie wiosennym oraz jesiennym gmina zleca wykonanie prac polegających na konserwacji rzeki Gąsawki na odcinku od Jeziora Żnińskiego Małego do Jeziora Żnińskiego Dużego. W przypadku konkretnych prac oczyszczających i renowacyjnych, obejmują one m.in.: ręczne wykoszenie porostów twardych ze skarp rzeki, hakowanie dna rowu z roślin korzeniących, wygrabienie wykoszonych porostów oraz usunięcie wszelkich odpadów z dna rzeki. 

Kamienie, liście i połamane gałęzie to główne zasoby koryta, którym powinna przepływać rzeka fot. Weronika Mistrzak

Rzecznik Prasowy Urzędu Miejskiego, zapytany o śluzę na rzece, odpowiedział, że za wszelkie działania związane z zastawką w celu podniesienia poziomu wody odpowiada Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie.

Weronika Mistrzak, 14 IX 2022