Krypta w farze

Kcynia
     Krypta w farze
     Według legendy, pod główną nawą kcyńskiej fary ukryta została Bursztynowa Komnata. Badania potwierdziły obecność krypty dokładnie w miejscu, o którym mówi legenda.

Prawdopodobna lokalizacja krypty pod posadzką kościoła farnego  
          fot. Sylwia Wysocka

   W sierpniu w Kcyni firma Proton-Archeo prowadziła bezinwazyjne badania archeologiczne metodą georadarową oraz metodą elektrooporową. Sprawdzany był teren po dawnej synagodze na parkingu pomiędzy ulicami Kasztanową i Strażacką, tuż przy budynkach straży pożarnej,  kościoła farnego pw. Świętego Michała Archanioła i kościoła poklasztornego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny.
   Celem badań, jak mówił Łukasz Porzuczek z Proton-Archeo, było m.in. sprawdzenie, czy w kościołach farnym i poklasztornym są krypty oraz znalezienie przypuszczalnych wejść do tych kościołów. O przeprowadzenie badań zabiegał burmistrz Tomasz Szczepaniak. Burmistrz mówi, że inspiracją do prześwietlenia ziemi, zwłaszcza w farze, były opowiadania sędziwych mieszkańców Kcyni, którzy twierdzą, że po 1944 roku Niemcy wykopali w farze kryptę i ukryli w niej skarb, a co więcej - że skarbem tym jest Bursztynowa Komnata.

  Bursztynowa Komnata, czyli bursztynowy wystrój gabinetu Fryderyka I, powstała na początku XVIII w. W 1716 r. Fryderyk I podarował ją carowi Piotrowi I, jako dowód przyjaźni i potwierdzenie zawartego sojuszu. Dar trafił do Petersburga do Pałacu Letniego, a później Zimowego. Rozbudowany gabinet w 1755 roku przeniesiono do pałacu w Carskim Siole. W 1941 Bursztynowa Komnata została skradziona przez Niemców. Latem następnego roku przewieziono ją w kilkudziesięciu skrzyniach do królewieckiego zamku. Jednak w 1944 komnatę ponownie zapakowano do skrzyń i umieszczono w zamkowych podziemiach. W 1945, kiedy Armia Czerwona zdobyła królewiecką twierdzę, Bursztynowej Komnaty już tam nie było. Od tej pory trwają jej poszukiwania.

    Analiza uzyskanych danych georadarowych w kościele farnym pozwoliła z bardzo dużym prawdopodobieństwem zlokalizować jedną pustą przestrzeń (przypuszczalnie kryptę) w przedniej części nawy głównej kcyńskiej fary. Ma ona wymiary około 2,3 m na 4,5 m. Znajduje się dość płytko pod posadzką świątyni, a jej dno jest na głębokości od 1 m do 1,3 m. Druga krypta znajduje się pomiędzy murem świątyni a dzwonnicą.
   Badania na terenie poklasztornego kościoła pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny nie przyniosły takich rewelacji, jak w kościele farnym. Nie zostały zlokalizowane żadne krypty, nie ma tu żadnych odkryć, a wstępne wyniki badań prowadzonych na terenie po dawnej synagodze wskazują, że pod powierzchnią ziemi znajduje się bardzo dużo gruzu.
   Na przełomie października i listopada archeolodzy prowadzący w sierpniu badania dokładnie omówią ich wyniki.

Sylwia Wysocka
Pałuki nr 919 (38/2009)