Kto i jak może pomóc

Obraz pałuckiej młodzieży na podstawie ankiety
    Kto i jak może pomóc
    Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie opracowało wstępne wyniki anonimowej ankiety dotyczącej zagrożeń w środowiskach młodzieżowych. Okazuje się, że sporo młodych ludzi wie, gdzie zdobyć narkotyki, ale nie wie, gdzie w razie zagrożenia zwrócić się o pomoc. Dyrektor PCPR twierdzi, że ankieta pokazuje, na co zwrócić uwagę w pracy z młodzieżą.

    Ankieta została przeprowadzona w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych na terenie całego powiatu żnińskiego. Przeprowadzili ją pracownicy Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Żninie w trakcie roku szkolnego 2006/2007. Badaniu poddano młodzież w czterech grupach wiekowych: 11-13 lat, 13-15 lat, 14-17 lat i 16-18 lat. W sumie zostało wypełnionych i przeanalizowanych 721 ankiet (odpowiednio w poszczególnych grupach wiekowych: 175, 151, 145 i 250 ankiet).
    Uczniowie musieli w ankiecie podać płeć, miejsce zamieszkania (miasto, wieś), wiek, wykształcenie rodziców, a później odpowiedzieć na szereg pytań. W sumie było ich 30, ale w artykule przytoczę tylko kilka najistotniejszych. Młodzież musiała w ankiecie wskazać, skąd otrzymuje pieniądze  i jaki jest poziom życia w rodzinie. Najważniejsze jednak pytania dotyczyły przemocy w rodzinie, picia alkoholu i zażywania narkotyków. Odpowiedzi kształtowały się różnie w zależności od wieku.
   PRZEMOC
    Na pytanie kto był sprawcą przemocy, uczniowie mogli wskazać na rodziców, rodzeństwo kolegów z klasy lub podwórka, starszych kolegów z wyższych klas, nauczycieli lub pracowników szkół, obce osoby. Z tego pytania nasuwa się taki obraz, że wraz z wiekiem rośnie w młodzieży poczucie zagrożenia ze strony nauczycieli. W najmłodszej grupie wiekowej nikt nie wskazał,że sprawcą przemocy był nauczyciel, ale już w grupie 14-17 lat taką odpowiedź zakreśliło 6,2% uczniów, a w najstarszej 2%.
    - Czy oznacza to, że nauczyciele biją? Z pewnością nie, ale uczniowie odbierają polecenia, czy uwagi ze strony nauczycieli jako przemoc, więc tutaj trzeba popracować nad metodami wychowania młodzieży i nad metodami dotarcia do nich nie tyle w skuteczny, ale odpowiedni sposób - mówi Maria Zwolenkiewicz, dyrektor PCPR w Żninie.
Wraz z wiekiem spada poczucie zagrożenia ze strony kolegów z klasy, podwórka i szkoły. Na przemoc fizyczną ze strony kolegów wskazało aż 16% uczniów w wieku 11-13 lat, a już tylko 7,2% uczniów w wieku 16-18 lat. W odpowiedzieć rzuca się w oczy wzrastająca przemoc, jaka dotyka uczniów ze strony osób obcych. Rośnie ona w miarę upływu lat, a wiąże się to z bardziej samodzielnym trybem życia uczniów starszych i częstym wychodzeniem z domu. Maria Zwolenkiewicz wskazała jednak na inny problem niż przemoc.
    - Zastanawiające są odpowiedzi na pytanie dotyczące zwrócenia się o pomoc w razie zetknięcia ucznia z przemocą. Duża grupa nie wie do kogo zwrócić się o pomoc, z jeszcze więcej w ogóle nie zwróciłoby się o pomoc do nikogo - informuje dyrektor PCPR.
    Większość młodych ludzi twierdziła, że w razie przemocy zwróciłaby się o pomoc do odpowiednich osób. Ale w w poszczególnych grupach wiekowych (10,3%, 7,3%, 9,7%, 8,4%) uczniowie nie wiedzą, kto im może takiej pomocy udzielić. Jeszcze większa grupa osób (w grupach wiekowych 5,7%, 13,2%, 18,6%, 17,2%) wskazała, że do nikogo nie zwróciłaby się z prośbą o pomoc.
    - Musimy skuteczniej informować dzieci u kogo mają takiej pomocy szukać. Dla mnie niepokojące są odpowiedzi dotyczące strachu, czy niechęci w zwróceniu się o pomoc w przypadku przemocy. Wynika z tego, że uczniowie boją się poprosić o pomoc - kontynuuje Maria Zwolenkiewicz.
    PAPIEROSY I ALKOHOL
    Większość uczniów skazuje, że palenie papierosów jest złe. Im starsi uczniowie, tym więcej osób, którym zdarzyło się zapalić papierosa.  Podobnie jest z alkoholem. Z wiekiem rośnie spożycie alkoholu wśród uczniów. Najpopularniejsze jest piwo, ale większość ankietowanych w najstarszej grupie wiekowej wskazuje, że próbowała piwa, wódki i wina. Starsi uczniowie wskazali, że najczęściej spożywa się alkohol na dyskotekach.
    NARKOTYKI
    Z ankiety wynika, że im starsi uczniowie, tym mają łatwiejszy dostęp do narkotyków. Na pytanie, czy narkotyki są łatwo dostępne 17,7% dzieci w wieki 11-13 lat odpowiedziało twierdząco. W grupie uczniów 13-15 lat było to już 23,2%, w grupie 14-17 lat 40%, a w grupie 16-18 lat 46%. Zaskakujące są też odpowiedzi dotyczące tego, gdzie można kupić narkotyki. Chodzi tu głównie o dwie najstarsze grupy ankietowanych. Aż 21,4% uczniów  w wieku 14-17 lat wie, gdzie kupić narkotyki, 3,4% ma stały kontakt z takimi osobami. Z kolei w grupie uczniów 16-18 lat 24% wie, gdzie zaopatrzyć się w narkotyk, a 2,8% ma stały kontakt z osobami, u których można nabyć środki odurzające. Sporo osób stwierdziło, ze nie interesuje się tym tematem. Najmłodsi uczniowie nie odpowiadali na pytanie dotyczące możliwości kupowania narkotyków. Ankietowani pytani byli o znajomość poszczególnych rodzajów narkotyków.
    - Uczniowie wykazali znajomość poszczególnych narkotyków. Ale pytanie nasuwa się jedno. Co zrobimy z wiedzą o tych, którzy znają dilerów. Na razie nie zastanawialiśmy się nad tym. Mogę powiedzieć tylko, jakie ja widzę rozwiązanie. Pytania w naszej ankiecie były dość ogólne. Uważam, że można byłoby skierować do szkół bardziej szczegółową ankietę, skierowaną tylko na problem narkotyków. Można również wyjść z programem edukacyjnym dotyczącym uzależnienia od środków odurzających. Musimy także zorientować się, czy policja ma także zgłoszenia od młodzieży, która ma wiedzę na temat osób, które handlują narkotykami - zastanawia się Maria Zwolenkiewicz.
    WNIOSKI
    Na razie wyniki, jakie napłynęły do PCPR, są szczegółowo analizowane pod katem poszczególnych gmin. Ma to pomóc szkołom i ośrodkom pomocy społecznej w kierowaniu do uczniów odpowiednich programów i pomocy. PCPR planuje również spotkanie i dyskusję dotyczącą wyników ankiety.
- Teraz pozostaje nam odpowiedzieć na dwa najważniejsze pytania - jak wskazać uczniom możliwości w uzyskaniu pomocy w przypadku przemo cy i co zrobić z tymi, którzy mają stały kontakt z dilerami - podsumowuje Maria Zwolenkiewicz.
Remigiusz Konieczka 1 VIII 2007