RIO: w Barcinie wypłacano zawyżone wynagrodzenie burmistrzowi, jego zastępcy i skarbnikowi

Chodzi o to, że wynagrodzenia były wypłacane w oparciu o wyższe limity wynikające z Rozporządzenia Rady Ministrów dla gmin powyżej 15 tys. mieszkańców. Dane GUS mówią, że od kilku lat w gminie mieszka mniej, niż 15 tysięcy osób. Urząd wyjaśnia, że Główny Urząd Statystyczny nie dysponuje informacjami o osobach faktycznie zamieszkujących gminę, jeśli nie są one zameldowane. RIO jednak jest zdania, że jedynym źródłem informacji o ilości mieszkańców powinien być GUS.

W internetowym Biuletynie Informacji Publicznej Regionalnej Izby Obrachunkowej w Bydgoszczy zostało opublikowane wystąpienie pokontrolne, które powstało w rezultacie kontroli okresowej przeprowadzonej w Urzędzie Miejskim w Barcinie przez RIO właśnie. Ta publikacja zainteresowała radną Rady Miejskiej w Barcinie Ewę Chęś. Zamieściła ona opublikowane na BIP dokumenty na grupie dyskusyjnej Barcin - Mówimy jak jest w internecie. Dodatkowo radna podkreśliła zielonym markerem najpoważniejsze w jej opinii nieprawidłowości wskazane przez RIO po przeprowadzonej kontroli.
Zarówno z reakcji w internecie, jak i z opinii, które przekazywali nam mieszkańcy zainteresowani tą sprawą wynikało, iż budzi ona sporo kontrowersji wśród opinii publicznej. A zwłaszcza dotyczy to nieprawidłowości wskazanych przez RIO w zakresie wysokości wynagrodzeń dla burmistrza Barcina, jego zastępcy i skarbnika gminy. Otóż wysokość wynagrodzeń dla burmistrza Barcina, zastępcy burmistrza Barcina, skarbnika Gminy Barcin, miała być według wniosków pokontrolnych RIO zawyżona w stosunku do limitów wyznaczonych w Rozporządzeniu Rady Ministrów. Chodziło o to, że wynagrodzenia były ustalone w oparciu o wyższe limity dla gmin o liczbie mieszkańców powyżej 15 tys. Tymczasem w gminie Barcin liczba mieszkańców w ostatnich latach balansuje wokół 15 tys. osób, a według danych GUS w dniu 30 czerwca 2021 i na koniec 2022 r. oraz 2023 r. nie osiągała 15 tys. osób. Wykaz ilościowy mieszkańców prowadzony w Urzędzie Miejskim w Barcinie dawał nieco lepszy obraz demograficzny, bo 30 czerwca 2021 r. było to 15.045 osób, a 31 grudnia 2023 r. 15.018 osób.
Natomiast według tego wykazu na koniec 2022 r. było 14.977 mieszkańców, zaś na koniec 2024 r. - 14.855.
Dlatego we wnioskach pokontrolnych RIO stwierdzono wypłacenie burmistrzowi Barcina wynagrodzenia zawyżonego łącznie o kwotę 15.345 zł w stosunku do limitów rządowych w okresie od listopada 2021 r. do kwietnia 2024 r.
Łączna kwota zawyżonego wynagrodzenia dla zastępcy burmistrza Barcina wyniosła według RIO 46.464 zł, dla ówczesnego skarbnika gminy Barcin 31.710 złotych i wreszcie dla obecnego skarbnika gminy 18.669,67 zł.
Jako odpowiedzialnego za te nieprawidłowości wskazano w wystąpieniu pokontrolnym burmistrza Barcina. Odpowiedzialnymi za inne nieprawidłowości przedstawione w tym wystąpieniu również wskazuje się burmistrza, bądź skarbnika gminy. O szczegółach można poczytać w opublikowanym wystąpieniu pokontrolnym. Nieprawidłowości stwierdzone zostały w różnych zakresach, nie tylko w wydatkach z budżetu gminy (wspomniane zawyżone wynagrodzenia), ale również w księgowości, ustaleń ogólnoorganizacyjnych, zamówień publicznych, gospodarki nieruchomościami czy dotacji.
Burmistrz Michał Pęziak nie zgadzał się z zasygnalizowanymi nieprawidłowościami, co zostało uwzględnione w treści wystąpienia pokontrolnego. Odnośnie najbardziej bulwersującej kwestii zawyżonych według RIO wynagrodzeń burmistrz Barcina wyjaśniał, że żaden przepis prawa nie określa na jakiej podstawie stwierdza się ilość mieszkańców gminy przy ustalaniu wynagrodzenia dla burmistrza, bądź wójta. Według burmistrza liczba mieszkańców gminy Barcin jest wyższa, niż 15 tys. osób, a gromadzony rejestr dotyczy tylko osób, które wykonały obowiązek meldunkowy na terenie gminy. Mieszkańcami gminy są nie tylko osoby zameldowane w niej, ale i niezameldowane, a tutaj mieszkające - obywatele polscy, ale i innych państw.
Wyjaśnienia burmistrza nie przekonały RIO, które skomentowało, że należy kierować się danymi statystycznymi GUS i kropka. Ze względu jednak na to, że od 10 maja 2024 roku wynagrodzenie burmistrza jest już naliczane poprawnie, odstąpiono od sformułowania wniosku pokontrolnego. 
W komentarzach w internecie pojawiły się też zarzuty dotyczące nieujawnienia wystąpienia pokontrolnego z 23 maja przed sesją absolutoryjną. Opozycja zastanawia się nawet, czy przypadkiem przewodnicząca Rady Miejskiej Agnieszka Sulecka poinformowała o tym wystąpieniu tylko radnych z listy komitetu popierającego burmistrza. Zapytaliśmy o to przewodniczącą Rady.
- Pod koniec grudnia 2024 r. od Burmistrza Barcina dowiedziałam się o planowanej kompleksowej kontroli RIO. Kontrole Izby przeprowadzane są co najmniej raz na cztery lata wiec informacja ta nie była niczym nadzwyczajnym. Kontrola trwała kilka miesięcy, a przebieg kontroli był etapem wewnętrznym, prowadzonym między RIO a Urzędem Gminy. Zgodnie z obowiązującymi przepisami Rada Miejska nie ma obowiązku uczestniczenia w kontroli RIO ani otrzymywania bieżących informacji w jej trakcie, dopóki nie zakończy się formalne postępowanie kontrolne i nie zostanie wydany protokół lub wystąpienie pokontrolne. Mimo tego Burmistrz Barcina niejednokrotnie informował na komisjach Rady Miejskiej o trwającej w Urzędzie Miejskim kontroli. Do chwili obecnej nie otrzymałam dokumentu końcowego, mimo iż w wystąpieniu pokontrolnym z dnia 23.05.2025 roku wskazano „Do wiadomości: Przewodnicząca Rady Miejskiej w Barcinie” - odpowiedziała nam Agnieszka Sulecka.
Mimo wyjaśnień burmistrza, ujętych w treści wystąpienia pokontrolnego RIO, skierowaliśmy do włodarza Barcina pytanie, czy zawyżone zdaniem RIO wynagrodzenia burmistrza, zastępcy, byłej i obecnej skarbnik gminy Barcin będą podlegały zwrotowi do budżetu Barcina? Chcieliśmy też wiedzieć, czy nie powinny być ustalane bezpieczne limity wynagrodzeń w oparciu o liczbę ludności gminy poniżej 15 tys. mieszkańców, skoro w ostatnich latach obserwowane jest balansowanie na tym pułapie ludnościowym?
Na nasze pytania w tej sprawie odpowiedział zastępca burmistrza Barcina Hubert Łukomski:
(...) W związku ze skierowanymi do Urzędu Miejskiego w Barcinie pytaniami oraz publicznymi komentarzami, dotyczącymi kontroli przeprowadzonej przez Regionalną Izbę Obrachunkową w Urzędzie Miejskim w Barcinie (Urząd) w okresie od 7 stycznia do 7 marca 2025 r., przedstawiam poniższe informacje w trosce o pełną przejrzystość i rzetelność przekazu.
1. Burmistrz Barcina nie podziela poglądu Regionalnej Izby Obrachunkowej w Bydgoszczy, wyrażonego w wystąpieniu pokontrolnym z dnia 23 maja 2025 r. odnośnie nieprawidłowości w ustaleniu wynagrodzenia Burmistrza Barcina, Zastępcy Burmistrza oraz Skarbnika Gminy, na co wskazywał zarówno w swoich wyjaśnieniach skierowanych do kontrolerów Regionalnej Izby Obrachunkowej, jak również w pisemnym uzasadnieniu odmowy podpisania protokołu kontroli kompleksowej gospodarki finansowej i zamówień publicznych z dnia 25 marca 2025 r. Burmistrz Barcina nadal stoi na stanowisku, że wysokość wynagrodzenia ww. osób została ustalona zgodnie z prawem i w prawidłowej wysokości.
2. W związku z tym, że wynagrodzenia Burmistrza, Zastępcy Burmistrza oraz Skarbnika Gminy zostały ustalone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i w prawidłowej wysokości, brak jest podstaw do zwrotu jakichkolwiek środków z tego tytułu do budżetu Gminy Barcin. Co istotne, również w przytoczonym przez Pana wystąpieniu pokontrolnym z dnia 23 maja 2025 r. Regionalna Izba Obrachunkowa nie sformułowała takiego wniosku.
3. Zgodnie z treścią rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 października 2021 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (Dz. U. z 2024 roku poz. 1638 ze zm.) maksymalny poziom wynagrodzenia pracowników samorządowych uzależniony od liczby mieszkańców dotyczy pracowników z wyboru (Burmistrz Barcina) oraz pracowników zatrudnionych na podstawie powołania (Zastępca Burmistrza, Skarbnik Gminy). Jak już wyjaśniono wyżej, wysokość wynagrodzenia tych osób była ustalona zgodnie z prawem, z uwzględnieniem aktualnej liczby mieszkańców Gminy Barcin. W przypadku pozostałych pracowników samorządowych brak jest podstaw do korygowania wynagrodzeń w związku ze zmianą liczby mieszkańców Gminy Barcin.
4. W celu ustalenia liczby mieszkańców Gminy Barcin, niezbędnej do określenia maksymalnego wynagrodzenia pracowników samorządowych zatrudnionych na podstawie wyboru lub powołania, przyjmuje się dane z ewidencji ludności. Główny Urząd Statystyczny nie dysponuje informacjami o osobach faktycznie zamieszkujących gminę, jeśli nie są one zameldowane - mimo że obowiązek meldunkowy nadal formalnie obowiązuje i ma charakter ewidencyjny.
5. Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 października 2021 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1638 ze zm.) nie przewidują rozwiązania w postaci „bezpiecznego limitu” wynagrodzeń dla pracowników samorządowych. Pracownik samorządowy zatrudniony na podstawie wyboru lub powołania ma prawo do otrzymania wynagrodzenia w maksymalnej wysokości wynikającej z jego przepisów.
6. Wystąpienie pokontrolne RIO z dnia 23 maja 2025 r. nie zostało dotychczas udostępnione Pani Przewodniczącej Rady Miejskiej w Barcinie, ponieważ zostały do niego złożone zastrzeżenia. Zastrzeżenia te zostały rozpatrzone przez Kolegium RIO, które w dniu 25 czerwca 2025 r. podjęło Uchwałę nr XVII/72/2025, doręczoną do Urzędu w dniu 30 czerwca br. Dopiero od momentu doręczenia tej uchwały treść wystąpienia pokontrolnego można uznać za ostateczną i prawomocną.
Ze względu na okres urlopowy trudno jest obecnie zorganizować spotkanie z udziałem wszystkich zainteresowanych. Dlatego też, w najbliższym możliwym terminie,  dogodnym dla wszystkich stron, zostanie przekazana pełna informacja - rzetelne sprawozdanie (będzie ono zawierało także szczegółowe stanowisko gminy oraz planowane działania). Jesteśmy gotowi na dyskusję na forum komisji lub sesji. Dodam, że naszym celem nie było ograniczenie dostępu do informacji, lecz przestrzeganie obowiązujących procedur i unikanie przedwczesnych komunikatów, które mogłyby prowadzić do nieporozumień. W każdej sytuacji zależy nam na rzetelnej i partnerskiej komunikacji z Radą, przy jednoczesnym zachowaniu precyzji i formalnej poprawności przekazywanych danych. (...) - napisał do nas zastępca włodarza Barcina.

Karol Gapiński

Pałuki nr 1743 (28/2025)