Skarży się pacjent młody, że nie ma urody

Trądzik
     Skarży się pacjent młody, że nie ma urody
     Podstawowa higiena i konsekwentna terapia to najlepsze lekarstwo na tę nieprzyjemną przypadłość.

Andrzej Stempniewski
       fot. Maciej Tyrakowski

     Przychodzi dziewczyna do lekarza i mówi: - Panie doktorze, niech pan pomoże, zakochana jestem po same uszy, a on nie zwraca na mnie uwagi. Jaki jest powód? Niech pan spojrzy na moją twarz, same krosty. Dlaczego to spotkało właśnie mnie?
     - Spokojna głowa młoda osobo, kilka tygodni kuracji i buźka będzie jak pupka noworodka. Na trądzik może zachorować każdy. Najczęściej choroba związana jest z okresem dojrzewania. Prawie każda młoda osoba w mniejszym lub większym stopniu ma problemy z trądzikiem.
     - Czy pan mi daje szanse?
     - Szanse na wyleczenie są bardzo duże. Właściwe leczenie zagwarantuje, że nie pozostaną blizny na twarzy do końca życia. Jestem dermatologiem, zbadam dokładnie twarz i zapiszę odpowiednie leki. Są to leki skuteczne i szybko działające, ale dostępne tylko na receptę.
     - Czy trądzik ustąpi w ciągu kilku dni, miesięcy?
     - Niestety, nie. Trądzik jest chorobą, która trwa od kilku do kilkunastu lat. W pewnym okresie życia każdy ma krosty - czasami jest ich kilka, a czasami kilkadziesiąt. Codzienne systematyczne przyjmowanie leków powoduje znaczne ustępowanie zmian.
     - Jak długo będzie trwać leczenie?
     - Pierwsze efekty leczenia mogą być widoczne po kilku dniach, tygodniach lub miesiącach. W leczeniu trądziku istotne znaczenie ma upór i cierpliwość. Nikt nie pozbywa się trądziku raz na zawsze. Trądzik lubi w każdej chwili powrócić, taka jest złośliwa natura tej choroby.
     - Co właściwie dzieje się na mojej twarzy?
     - Na twarzy pojawiają się zmiany zapalne zwane pryszczami oraz zmiany niezapalne, tak zwane wągry - czarne punkty widoczne na powierzchni skóry.
     - Jaka jest przyczyna tych zmian?
     - Podstawową przyczyną trądziku jest zatkanie ujść mieszków włosowych (mieszek włosowy to miejsce, z którego wyrasta włos). A także nadmierne wydzielanie łoju (substancji tłuszczowych), które jest związane ze zwiększoną produkcją hormonów płciowych w okresie dojrzewania. Wytwarzany w nadmiarze tłuszcz nie może wydostać się na powierzchnię skóry. Zaczyna gromadzić się w mieszkach włosowych stanowiąc pożywkę dla bakterii, które są przyczyną rozwoju stanu zapalnego widocznego w postaci krost i grudek na skórze. Ściany powiększonych mieszków włosowych pękają i dochodzi do zakażenia otaczającej je skóry.

Krótki przegląd rynku preparatów stosowanych w leczeniu trądziku:
*Firma Blau Farma produkuje preparat izotek 10 mg.
*Firma Galderma produkuje preparat differin tetralysal, a ostatnia nowość to epiduo żel.
*Firma Hermal Kurt Herrmann produkuje akneroxid L 4%, akneroxid 5% żel, akneroxid 10% żel, aknemycin 2% maść, roztwór, aknemycin plus roztwór.
*Firma Homeofarm i Blau Farma produkuje clindacne żel.
*Firma Intendis dostarcza na rynek skinoren żel i krem.
*Firma Pierre Fabre Dermatologie dostarcza preparat o nazwie zorac żel.
*Firma Polfa Tarchomin produkuje preparat davercin w żelu i w płynie oraz preparat klindacin T żel.
*Firma Roche dostarcza na rynek preparat o nazwie roaccutane w kapsułkach.
*Firma Stiefel Lab produkuje preparat duac żel oraz isotrex i isotrexin żel.
*Firma Unia dostarcza lek o nazwie acne-derm.

    - Co należy czynić?
     - Jak najszybciej należy umówić się z lekarzem dermatologiem i rozpocząć leczenie. Lekarz kierując się doświadczeniem wybierze stosowne leki, które usuną zmiany trądzikowe z twarzy. Konsekwentna terapia powala trądzik na kolana.
     - Jakie leki są stosowane w leczeniu trądziku?
     - Preparaty, które są zalecane w trądziku, można podzielić na następujące grupy:
     * retinoidy do stosowania na powierzchnię skóry,
     * retinoidy stosowane doustnie,
     * substancje przeciwbakteryjne do stosowania na powierzchnię skóry - nadtlenek benzoilu,
     * antybiotyki stosowane doustnie,
     * pozostałe dostępne w aptekach i drogeriach preparaty.
     Obecnie uważa się, że tylko retinoidy atakują przyczynę trądziku. Są one z reguły stosowane na powierzchnię skóry, a doustnie są stosowane tylko w najcięższych postaciach tej choroby.
     - W czym tkwi tajemnicza siła retinoidów?
     - Retinoidy przywracają prawidłowe tworzenie się komórek naskórka i uniemożliwiają ich zlepianie. Dzięki temu nie ma przeszkody w odpływie tłuszczu i nie powstają zaskórniki.
     - Jak należy prawidłowo stosować retinoidy?
     - Najkorzystniej jest stosować retinoidy na powierzchnię skóry wieczorem, około dwadzieścia minut po jej umyciu i wysuszeniu. W pierwszym tygodniu stosowania tych preparatów część pacjentów odczuwa suchość skóry i zaczerwienienie. Ale błędem w tym okresie jest odstawienie leków.
     - Jakie istnieją preparaty przeciwbakteryjne i jak one działają?
     - Do tych preparatów zaliczamy nadtlenek benzoilu i antybiotyki stosowane na powierzchnię skóry. Preparaty te niszczą bakterie, które rozwijają się w zaskórnikach. Najlepiej stosować antybiotyki łącznie z retinoidami.
     - Na czym polega działanie nadtlenku benzoilu?
     - Nadtlenek benzoilu działa silnie na bakterie, gdyż wydziela tlen, który te bakterie zabija.
     - A jak działają antybiotyki?
     - Antybiotyki stosowane doustnie niszczą bakterie i działają przeciwzapalnie. Stosuje się antybiotyki z grupy tetracyklin i makrolidów. Są one stosowane łącznie z retinoidami w bardziej nasilonych postaciach trądziku.
     - Dlaczego antybiotyki stosowane doustnie są ważne w leczeniu trądziku?
     - Antybiotyk stosowany doustnie uzupełnia działanie retinoidu stosowanego na powierzchni skóry. Dzięki antybiotykowi bakterie ulegają zniszczeniu, zmniejsza się aktywność enzymów produkowanych przez bakterie, zmniejsza się też stan zapalny.
     - Czy należy obawiać się antybiotyku stosowanego doustnie?
     - Nie. Stosowane w trakcie leczenia trądziku antybiotyki rzadko powodują objawy uboczne. Preparaty nowej generacji są dobrze tolerowane i mogą być stosowane nawet latem.
     - Czy trądzik może powrócić?
     - Niestety, trądzik może powrócić nawet po kilku latach. Dlatego ważna jest terapia podtrzymująca, której celem jest utrzymanie prawidłowego stanu skóry. Dobrze jest stosować preparaty zawierające retinoid i nadtlenek benzoilu dwa do trzech razy w tygodniu.
     - Czy jest prawdą, że jedzenie czekolady i ostrych potraw powoduje zaostrzenie trądziku?
     - Nie, to przesąd. Nie ma na to żadnych dowodów.
     - Czy trądzikiem można się zarazić?
     - Zdecydowanie nie, bakterie nie są przyczyną tej choroby. Bakterie, które znajdują się w zaskórnikach, są też na skórze wszystkich ludzi, nawet tych, którzy nie chorowali na trądzik.

Andrzej Stempniewski
specjalista chorób wewnętrznych i dermatolog
NZOZ EPOKA w Żninie
Pałuki nr 901 (20/2009)