150-lecie kościoła św. Wita w Słupach

Dnia 15 czerwca 1994 roku kościół parafialny w Słupach (gmina Szubin) pod wezwaniem św. Wita, Modesta i Krescencji obchodził uroczyście 150-lecie murowanej świątyni.

    Uroczystości poprzedziły misje święte prowadzone przez ks. Kazimierz Rompalskiego z Zakonu Księży Kanoników Regularnych Laterańskich. Na zaproszenie księdza proboszcza mgr. Romualda Drążkowskiego na obchody 150-lecia kościoła przybył ksiądz arcybiskup Henryk Józef Muszyński, Metropolita Gnieźnieński. Jubileusz uświetniły swoją liczną, obecnością rzesze wiernych i zaproszeni kapłani.
    Z inicjatywy tutejszego proboszcza została wybrana broszura obejmująca dzieje kościoła, które liczą sobie prawie 1000 lat. Początki tutejszego kościoła datowane są na XI-XII wiek, chociaż pierwsze jego poświadczenie pochodzi z 10 lipca 1399 roku, kiedy to właściciele Słupów Wojciech i Mikołaj z rodu Pałuków darowali kościołowi wieś Gąbin. W dokumencie fundacyjnym spotykamy pierwszych proboszczów Marcina i Marka. W 1699 roku został zbudowany drewniany kościół w miejsce starego z fundacji właściciela Słupów Jana Skrzetuskiego, który ufundował również srebrną sukienkę na XVII-wieczny obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem. Prawdopodobnie w XVII i XVIII wieku istniał tutaj silny ośrodek kultu maryjnego. Jego odbiciem było założone przez ks. Jakuba Rolbieckiego w 1743 roku Bractwo Różańcowe zatwierdzone w 1777 roku przez Stolicę Apostolską, do którego należeli okoliczni proboszczowie, właściciele majątków, starostowie.
    W 1807 roku dziedziczka słupska Rozalia Kalsztein z Orłowskich Sadowska ufundowała 1000 talarów na postawienie nowego murowanego kościoła lecz kontrakt na budowę podpisano dopiero 7 lipca 1840 roku w wyniku kłopotów finansowych i procesów sądowych ciągnących się 26 lat. 9 października 1841 roku Królewski Budowniczy Koenitz przekazał klucze od nowego kościoła Kolegium Kościelnemu i patronce Ewelinie Sadowskiej lecz wszystkie formalności urzędowe zostały dopełnione dopiero 10 czerwca 1844 roku. Poświęcenia świątyni dokonano 14 lipca 1844 roku. Do najważniejszych osób związanych z budową kościoła należałoby zaliczyć: Rozalię Kalsztein z Orłowskich Sadowską - fundatorkę, ks. Gabriela Cedrowicza - fundatora i proboszcza ks. Andrzeja Kowalewskiego - proboszcza z okresu budowy kościoła, Jana Nepomucena Sadowskiego - właściciela Słupów i patrona parafii oraz nieznanych fundatorów czy fundatora, którzy ofiarowali pieniądze z okresu powstania listopadowego (1830 r).
    W latach 1864-1923 tutejszym proboszczem był ks. Julian Sobeski, dzięki któremu zbudowano salkę katechetyczną, postawiono figury przydrożne, wymieniono ogrodzenie kościoła, wyposażono wnętrze świątyni itd.
    W latach 1928-1930 dzięki ks. Janowi Szymańskiemu wybudowano wieżę kościelną. W okresie tym działało wiele organizacji m.in. Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży, Włościanki, chór kościelny.
    W czasie II wojny światowej ks. Jan Szymański i wikariusz ks. Stefan Kubicki zostali wywiezieni do obozów koncentracyjnych, gdzie zginęli śmiercią męczeńską.
    Od 1946 roku tutejszym proboszczem był ks. Zbigniew Wierzchowiecki, który w 1964 roku zakupił 3 dzwony kościelne, a jego następca ks. Jan Szurik postawił obok kościoła kaplicę przedpogrzebową. W latach 1984-1989 proboszczem słupskim był ks. Zenon Patelski, który odnowił kościół. Obecnym proboszczem jest ks. mgr Romuald Drążkowski.
    Spośród wikariuszy, którzy pracowali w słupskiej parafii trzej zostali włączeni w proces kanonizacyjny Sług Bożych zamęczonych w czasie ostatniej wojny, a są to: ks. Władysław Mączkowski, ks. Aleksy Sobczak i ks. Jan Nepomucen Chrzan.
    Kościół w Słupach posiada cechy późnoklasyczne. Oprócz wspomnianego obrazu Matki Boskiej z Dzieciątkiem z I połowy XVII wieku znajdują się ołtarze z I połowy XVIII wieku o cechach barokowo-klasycystycznych, chrzcielnica z II połowy XVIII wieku, dwa krucyfiksy z XVIII wieku i kielich barokowy z XVII wieku.

Grzegorz Berend
Pałuki nr 124 (26/1994)

BN2023