Szkoła Podstawowa w Łabiszynie w elitarnym towarzystwie. Od teraz nosi imię Powstańców Wielkopolskich (zdjęcia + film)

Do 124 szkół na terenie Polski (w tym w Żninie, Żernikach i Rynarzewie), które noszą imię Powstańców Wielkopolskich teraz dołączyła Szkoła Podstawowa w Łabiszynie. Uroczystość poświęcenia i przekazania sztandaru oraz jubileusz 60-lecia szkoły przy ul. Nadnoteckiej, miały miejsce w piątek 25 września. Ten dzień będzie ważną datą w historii nie tylko szkoły wchodzącej do elitarnego grona, ale całego Łabiszyna. Wagę tego wydarzenia tylko potwierdziła wspaniała jego celebracja w wykonaniu społeczności szkolnej, jak i bogata w nazwiska lista notabli, którzy je zaszczycili w charakterze gości.

Szkoła Podstawowa przy ul. Nadnoteckiej w Łabiszynie istnieje od 60 lat. Jednak historia szkolnictwa w tym mieście jest znacznie dłuższa. Niegdyś istniała w Łabiszynie szkoła parafialna, a w 1833 r. przeniesiono ją do budynków poklasztornych. W różnych okresach w mieście funkcjonowały szkoły: katolicka, ewangelicka i żydowska, a także szkoła prywatna oraz szkoła zawodowa.  Szczególne miejsce w całej historii szkolnictwa w Łabiszynie zajmuje ul. Poznańska. Tam zresztą funkcjonują nadal obiekty wchodzące w struktury Zespołu Szkół w Łabiszynie, którego współcześnie główną siedzibą jest  jednak budynek właśnie przy ul. Nadnoteckiej. To w nim odbyły się 25 września uroczystości nadania sztandaru oraz imienia Szkole Podstawowej w Łabiszynie. Tym patronem są na mocy uchwały Rady Miejskiej w Łabiszynie Powstańcy Wielkopolscy.

Wyjątkowy rozdział w historii szkoły - jak opowiadała na tej uroczystości emerytowana nauczycielka Elżbieta Kotz - rozpoczął się 11 stycznia 1919 roku, kiedy Powstańcy Wielkopolscy przynieśli Łabiszynowi wolność. Po latach zaboru przystąpiono do organizowania polskiej szkoły, a placówka przy ulicy Poznańskiej stała się nie tylko miejscem nauki, ale również ważnym ośrodkiem polskiej kultury i wychowania.

Historia szkoły rozwijała się dalej. Przybywało uczniów, zmieniały się warunki nauczania, a dotychczasowe budynki stawały się coraz bardziej zatłoczone. W 1958 roku do szkoły uczęszczało już ponad 600 dzieci, a kilka lat później przewidywano, że liczba uczniów może wzrosnąć do 850. Stało się jasne, że Łabiszyn potrzebuje kolejnego budynku szkolnego.

W 1965 roku rozpoczęto budowę nowej szkoły przy ulicy Nadnoteckiej. Prace prowadzono bardzo szybko i już 1 września 1966 roku nastąpiło uroczyste otwarcie szkoły.

Nowy budynek miał powierzchnię 1204 metrów kwadratowych. Mieścił sześć izb lekcyjnych, dwie klasopracownie, kuchnię oraz gabinet lekarski. Pierwszym kierownikiem został Edward Paliwoda.

Pierwsze grono pedagogiczne tworzyli: Urszula Fanslau, Zbigniew Frankowski, Bogumił Gawroński, Zofia Lubiszewska, Bazyli i Eugenia Nowikowie, Teresa Paliwoda, Maria Sawicka i Maria Neuman.

W 1974 roku utworzono Zbiorczą Szkołę Gminną, której dyrektorem został Edward Paliwoda. Utrwalił się wówczas podział znany wielu mieszkańcom Łabiszyna: młodsi uczniowie uczyli się przy ulicy Poznańskiej, starsi – tutaj, przy ulicy Nadnoteckiej. Ważną kartę w historii tego miejsca zapisała budowa sali gimnastycznej. W całej gminie nie było wówczas podobnego obiektu, a jego powstanie było w znacznej mierze dziełem społecznym. W prace włączali się mieszkańcy, uczniowie i miejscowe zakłady. Inicjatorem i projektantem przedsięwzięcia oraz przewodniczącym społecznego komitetu był Karol Grabowski. Salę oddano do użytku 3 września 1979 roku, a w uroczystym otwarciu uczestniczył między innymi wybitny lekkoatleta Bronisław Malinowski, późniejszy mistrz olimpijski.

Zmieniały się czasy, ale nie zmieniało się jedno – pragnienie, by szkoła stwarzała swoim uczniom jak najlepsze warunki do rozwoju. W historii placówki zapisały się kolejne osoby, które nią kierowały. W latach 1990–2003 dyrektorem Szkoły Podstawowej w Łabiszynie była Aleksandra Rybicka. Reforma oświaty z 1999 roku przyniosła powstanie gimnazjum, którego dyrektorem została Krystyna Poremska. Przez cztery lata szkoła podstawowa i gimnazjum funkcjonowały jako odrębne placówki. W 2003 roku zostały połączone w Zespół Szkół, a funkcję jego dyrektora objęła Krystyna Poremska. Przez 24 lata kierowała łabiszyńską placówką. Był to czas obejmujący całe pokolenia uczniów, kolejne zmiany organizacyjne i przemiany polskiej edukacji. Od 2023 roku funkcję dyrektora Zespołu Szkół, w którego skład wchodzi Szkoła Podstawowa w Łabiszynie, pełni Roksana Łakomy. Obecnie w szkole uczy się ponad 600 dzieci, a w całym Zespole Szkół w Łabiszynie - 800.

Gdy Roksana Łakomy trzy lata temu obejmowała funkcję szefowej szkoły sygnalizowała, iż jednym z głównych jej celów na pierwsze lata działalności będzie właśnie doprowadzenie do ustanowienia Powstańców Wielkopolskich patronami szkoły. Ewa Leżoń, prezeska łabiszyńskiego koła Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego zwróciła się do dyrektorki szkoły o zgodę na nadanie szkole imienia Powstańców Wielkopolskich w czerwcu 2024 roku.

W załączniku do listu przekazanego dyrekcji placówki można znaleźć informację, że koło seniorskie już w 2008 roku wyszło z inicjatywą, o której piszemy: "Powołany zespół zadaniowy rady pedagogicznej ds. wyboru patrona zaplanował działania, które dotyczyły kolejnych etapów w procesie wyłonienia patrona, spośród wielu kandydatur postaci, które mogłyby zostać patronem szkoły. Końcowym etapem było przeprowadzenie referendum w oparciu o przyjęte wcześniej zasady. W głosowaniu wzięli udział uczniowie, nauczyciele oraz zaproszeni goście. 31 marca 2009 roku nastąpiło podsumowanie głosowania, gdzie najwięcej głosów otrzymali powstańcy wielkopolscy. Ze względu na niesprzyjające okoliczności realizacji założonego celu, szkoła wstrzymała prace nad nadaniem szlachetnego imienia […]."

Działania rozpoczęte w czerwcu 2024 roku przyniosły efekt w postaci stosownej uchwały Rady Miejskiej w Łabiszynie. Od początku września szkoła  formalnie takie imię nosi, ale aby ceremoniał był pełen, potrzebne było jeszcze ufundowanie, poświęcenie i przekazanie sztandaru.

To nastąpiło właśnie 25 września. Uroczystość zaczęła się od mszy św. w kościele pw. Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny. Wtedy też sztandar został poświęcony. Następnie uczestnicy przemaszerowali prowadzeni przez Łabiszyńską Orkiestrę Dętą przez Kładkę Wolności i dotarli do szkoły - jubilatki.

Tutaj czekała na nich wystawa pamiątek z historii szkoły, którą można było oglądać, a po kilkunastu minutach rozpoczęła się oficjalna uroczystość. Wydarzenie poprowadzili w roli konferansjerów nauczyciel Marcin Kowalik i uczennice Olga Serafin i Zofia Domańska. Hasłem przewodnim uroczystości i wezwaniem, którym jej społeczność zamierza się teraz kierować brzmi "Dumni z przeszłości, gotowi na przyszłość. O ideałach, które tej społeczności będą przyświecały mówi też hymn szkoły, specjalnie z tej okazji skomponowany przez nauczyciela muzyki i napisany przez polonistki. Prawykonanie hymnu nastąpiło właśnie w piątek 25 września.

Fundatorzy sztandaru przybyli symbolicznie gwoździe do drzewca. Sztandar został przekazany najpierw pani dyrektor, a następnie pocztowi sztandarowemu, który zaprezentował go przybyłym na ceremonię. Dodajmy, że uroczystość uświetnił też poczet sztandarowy  Oddziału Kujawsko-Pomorskiego Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919.

O przebiegu Powstania Wielkopolskiego we wzruszających słowach opowiedziała Ewa Leżoń, prywatnie wnuczka jednego z powstańców. W jej słowach wybrzmiała też istota tego zwycięskiego zrywu niepodległościowego, która uwypukliła  się właśnie w toku walk o Łabiszyn. Jego wyzwolenie spod jarzma pruskiego nastąpiło w wyniku zrywu nie tylko miejscowych Polaków, ale także przy udziale powstańców z sąsiednich miasteczek i wsi, konkretnie z Pakości, Barcina, Kruszwicy. Podobnie później sami Łabiszynianie zasłużyli się w walkach o inne miasta.

Zaprezentowany został program artystyczny w wykonaniu nie tylko uczniów szkoły, ale i przedszkolaków. Wspomnijmy, że przedszkole i szkoła podstawowa wchodzą w skład Zespołu Szkół w Łabiszynie. Specjalnie napisany przez siebie wiersz zadeklamował absolwent SP w Łabiszynie z roku 2020 Maciej Bruno Żurkowski, sam zresztą prawnuk powstańca wielkopolskiego z Łabiszyna Bronisława Wieczorkowskiego.

Ślubowanie na sztandar szkoły złożyli przedstawiciele społeczności uczniów.Trzeba zaznaczyć, że dzieci i młodzież bardzo aktywnie uczestniczyły w przygotowaniu i przeprowadzeniu całych obchodów. To były nie tylko występy taneczne i muzyczne. Włączyli się w to wydarzenie także harcerze oraz Szkolne Koło PCK, którego członkinie były ubrane w stroje stylizowane na ubiór pielęgniarek z czasów Powstania Wielkopolskiego.

Na ręce dyrektorki Roksany Łakomy spłynęły liczne gratulacje, upominki i kwiaty od przybyłych gości. Burmistrz Jacek Idzi Kaczmarek podkreślił także, że nowe imię Szkoły Podstawowej w Łabiszynie jest kolejnym upamiętnieniem Powstańców Wielkopolskich w mieście. Mamy w Łabiszynie od dawna ul. 11 stycznia, ul. Powstańców Wlkp, jest tablica z nazwiskami bohaterów, są wreszcie oznaczone miejsca ich pochówku na cmentarzu. Powstały biogramy tych powstańców. 

Końcowym punktem uroczystości było odsłonięcie tablicy przy wejściu do szkoły, którą wykonał miejscowy artysta Aleksander Krajewski. Następnie dyrektorka szkoły zaprosiła uczniów i gości na degustację wielkiego tortu, specjalnie przygotowanego z okazji jubileuszu.

Karol Gapiński