Kapłoński nie wygrał z królową

Poruszanie się osiedlem górskim i czytanie nazw ulic na tabliczkach powinno być jak lektura pocztu królów i książąt polskich. Tak wynika z oczekiwań większości osób przybyłych na konsultacje w sprawie zmiany nazwy ulic Gwardii Ludowej i 22 Lipca.

     39 osób przybyło na wtorkowe spotkanie konsultacyjne w sprawie zmiany nazwy ulic Gwardii Ludowej i 22 Lipca. Zmiany te są pokłosiem ustawy dekomunizacyjnej, która nakazuje usuwać w nazewnictwie odniesienia do dat, symboli, postaci związanych z dawnym ustrojem. Spotkanie zorganizował Urząd Miejski w Żninie. Łukasz Marnocha, kierownik wydziału polityki społecznej i zdrowia w ratuszu wyjaśnił przybyłym na spotkanie w Miejskim Ośrodku Sportu, że są to konsultacje i można na nich przedstawić swoje propozycje zmiany nazw. Zapowiedział, że wprawdzie te propozycje będą głosowane przez uczestników jeszcze podczas tego samego spotkania, ale wynik tego głosowania będzie tylko wpisany do protokołu konsultacji. O tym, jakie nazwy powinny mieć wspomniane ulice i tak zdecyduje dopiero Rada Miejska w Żninie w drodze uchwały.
     Kierownik dodał, że ustawa dekomunizacyjna obowiązuje od września 2016 r. i daje samorządom czas na zmiany niepożądanych nazw do września 2017 r. Jeśli samorząd nie podejmie takich zmian, to zrobi to wojewoda w drodze zarządzenia i sam zmieni nazwę, a mieszkańcy i samorząd nie będą mieli już na to żadnego wpływu.

     Wcześniej do Urzędu Miejskiego wpłynął oficjalny wniosek podpisany przez 469 osób. Wnioskodawcy chcą, aby ul. Gwardii Ludowej została przemianowana na ul. Edmunda Kapłońskiego, wybitnego artysty plastyka, który ponad 60 lat mieszkał i tworzył na ul. Gwardii Ludowej w Żninie. Jest on zasłużonym dla miasta Żnin, a jako twórca rozsławiał imię stolicy Pałuk w kraju i za granicą, gdzie jego dzieła też są znane. Jego nazwisko znajduje się w wielu encyklopediach i opracowaniach na temat sztuki. Przypomnijmy, że Edmund Kapłoński zmarł w 2011 r.
     Głos zabrała Monika Bursztyńska. Była ona przedstawicielką tych mieszkańców, którzy wolą inną nazwę dla ul. Gwardii Ludowej. Ich zdaniem powinna ona zostać przemianowana na ul. Królowej Jadwigi. - Chodzi tutaj o najdłuższą ulicę na naszym osiedlu, na którym patronami innych ulic są władcy Polski, jak Mieszko I, Jan III Sobieski, Władysław Jagiełło, czy Władysław Łokietek. Uważamy, że nowa nazwa naszej ulicy powinna nawiązywać do tamtych i ul. Królowa Jadwigi byłaby taką nazwą. Może nasza lista poparcia nie jest tak długa, jak dla ul. Edmunda Kapłońskiego, ale my zbieraliśmy podpisy tylko na naszej ulicy, a nie w całym mieście. I na naszej ulicy, proszę mi wierzyć, większość mieszkańców jest za zmianą nazwy Gwardii Ludowej na Królowej Jadwigi - mówiła Moniką Bursztyńska.
     Na tejże ulicy mieszkają też jednak zwolennicy zmiany nazwy na ul. Edmunda Kapłońskiego. Jeden z nich, Bogdan Bursztyński przybył na to spotkanie. Dodajmy, że z Moniką Bursztyńską nie łączy go pokrewieństwo. Podobnie nie łączy ich koncepcja nadania ulicy za patronkę imienia świętej, polskiej królowej. Bogdan Bursztyński optował za swoim najbliższym sąsiadem, Edmundem Kapłońskim jako patronem ulicy. - Pracował w wielu instytucjach kultury, jego obrazy wiszą m.in . w sufraganii i my powinniśmy go uszanować - mówił Bogdan Bursztyński.
     - Nie spodziewałam się, że przyjdzie mi z tak szacowną osobą, jak królowa Jadwiga, walczyć. Jestem jednak nieodrodna córką taty, a on nauczył mnie walczyć. Przede wszystkim mamy tutaj jako propozycje dwie różne osoby. Z jednej strony królową, świętą, która dzieliła się z ubogimi, a z drugiej zwykłego stolarza, którego jednak twórczość nierozerwalnie związana jest z naszym regionem, ze Żninem, z Górą po prostu, bo tata zawsze podkreślał, że on pochodzi z Góry, jakkolwiek formalnie tutaj się nie urodził - mówiła Joanna Rogowska, córka Edmunda Kapłońskiego, która na ul. Gwardii Ludowej wychowywała się.
     Zwolennicy Edmunda Kapłońskiego podkreślali ten argument, że jeśli tutaj, w Żninie, w Górze nie będzie on miał swojej ulicy, to nigdzie indziej w Polsce też jej nie otrzyma. Natomiast Królowa Jadwiga już jest obecna w nazwach ulic w wielu miastach w Polsce i pewnie będzie miała swe ulice w kolejnych.

     Z kolei przeciwnicy zmiany nazwy ul. Gwardii Ludowej na ul. Edmunda Kapłońskiego mówili, że ten twórca zasługuje na swoją ulicę w Żninie, ale powinna być ona gdzie indziej. Chodzi o to, aby nazwy ulic zgrupowane były charakterologicznie w konkretnych częściach miasta. Mówiła o tym Barbara Grycza. - Ja na to patrzę pod kątem komunikacyjnym. Gdy ktoś przyjeżdża z zewnątrz i pyta mnie o ul. np. o Kasprowicza, czy Wyczółkowskiego, to ja mogę nie wiedzieć dokładnie, gdzie one są. Ale kojarzę, iż dotyczy to twórców, pisarzy i będę pytającego kierowała na osiedle za torami. Dlatego na naszym osiedlu powinny być nazwy dotyczące władców - mówiła Barbara Grycza. Inne głosy na sali wskazywały na konieczność zarezerwowania nazwisk lokalnych artystów, jak Tadeusz Małachowski, czy właśnie Edmund Kapłoński jako nazw dla zupełnie nowych ulic na osiedlach, które dopiero powstają. Barbara Grycza chciała usłyszeć od radnego Żnina, Jerzego Kowalskiego, którą on nazwę preferuje. Było istotne pod tym katem, że to przecież Rada Miejska ostatecznie zdecyduje, jaką nazwę będzie miała ulica. Jerzy Kowalski odrzekł, że głosowanie będzie jawne i będzie można zobaczyć, w którym momencie on podniesie rękę.
     Łukasz Marnocha zarządził głosowanie w sprawie zmiany nazwy ul. Gwardii Ludowej. Poza dwiema propozycjami, o których piszemy, inne na sali nie padły. Za zmianą na ul. Królowej Jadwigi zagłosowało
     30 osób, przeciw było 9 i nikt się nie wstrzymał od głosu. Za Edmundem Kapłoński jako nowym patronem ul. Gwardii Ludowej rękę podniosło 10 osób, 1 się wstrzymała i 28 było przeciw. W kontekście oczekiwań Barbary Gryczy, która pytała o zdanie na ten temat Jerzego Kowalskiego dodajmy, iż radny Żnina na głosowaniu podczas konsultacji we wtorek podniósł rękę za zmianą ul. Gwardii Ludowej na ul. Królowej Jadwigi.
     W przypadku zmiany nazwy ul. 22 Lipca nie było dyskusji. Co prawda właśnie Jerzy Kowalski pokazał nam jeszcze przed spotkaniem listę wydarzeń zapisanych w chronologii dziejów świata pod datą 22 lipca i stwierdził, że jest to po prostu data, w której było wiele, ważnych i mniej ważnych zdarzeń. Wśród nich np. Konstytucja Księstwa Warszawskiego nadana 22 lipca 1807 r. przez cesarza Francuzów Napoleona Bonapartego. - A kto powiedział, że ul. 22 Lipca oznacza 22 lipca 1944 r. i Manifest PKWN. Przecież to nie jest napisane w nazwie ulicy na naszym osiedlu, więc po co zmieniać? Podobny przypadek był na Mazurach i tam zostawili tę nazwę, a wypowiadał się na ten temat i poparł te argumenty nawet jeden z senatorów - opowiadał nam Jerzy Kowalski przed zebraniem w MOS.
     Na samym jednak zebraniu ta propozycja pozostawienia nazwy 22 Lipca po staremu, nie padła. Skoro bowiem większość chwilę wcześniej optowała za zmianą Gwardii Ludowej na Królowej Jadwigi, to i w przypadku 22 Lipca ten trend powinien być zachowany. Wcześniej wpłynęła do Urzędu Miejskiego propozycja zmiany nazwy ul. 22 Lipca na ul. Zygmunta Starego i uczestnicy wtorkowych konsultacji optowali za postacią króla, któremu blisko pół tysiąca lat temu (10 kwietnia 1525) Albrecht Hohenzollern składał w Krakowie hołd w imieniu Księstwa Prus.
     Do zmiany pozostaje też jeszcze nazwa ul. Marcelego Nowotki w Żninie. W tym przypadku konsultacje, również w siedzibie MOS odbędą się 9 maja o 18:00. Kierownik Łukasz Marnocha przekazał nam, że dotychczas wpłynęła do Urzędu Miejskiego jedna propozycja zmiana nazwy tej ulicy na ul. Falistą.
     Filmy (O ulicy 22 lipca, Żnin, Edmund Kapłoński kontra królowa, Żnin) w zakładce Filmy.

Karol Gapiński
Pałuki nr 1315 (17/2017)