Nowe widoki z wieży i dla wieży

Architekt Piotr Brzeziński jest mieszkańcem Żnina i uważa, że w tym mieście jest wiele obiektów architektonicznych, które mogą być inspiracją dla przedstawicieli jego zawodu. Takim według niego na pewno jest wieża ciśnień.

      fot. Karol Gapiński

Żnin, wieża ciśnień, punkt gastronomiczny, punkt widokowy
     Nowe widoki z wieży i dla wieży
     Punkt widokowy z windą i ekspozycja dotycząca historii wodociągów stanie się za pewien czas atrakcją dostępną w rozbudowanej wieży ciśnień w Żninie. Nadal mieścić się tam będzie punkt gastronomiczny. Swoje miejsce znajdzie tam dobudowana do wieży restauracja, która ma być rozwinięciem dla obecnej pizzerii.

     Wieża ciśnień przy ul. Mickiewicza w Żninie ma około 25 m wysokości i jest w tym rejonie miasta najwyższym obiektem. Z wieży roztacza się jedna z najładniejszych panoram grodu Śniadeckich. Jej wyjątkowość w skali Żnina polega na tym, że pozostałe punkty widokowe, czyli wieże kościelne, znajdują się we wschodniej części miasta. W części zachodniej miłośnikom oglądania miasta z wysokości pozostaje tylko wieża ciśnień.
     Od roku 1998 do 2008 przeprowadzone prace budowlane i konserwatorskie (wycięcie zbiornika stalowego i pozostawienie nitowanych szwów, remont dachu, nowy podział pomieszczeń, instalacje grzewcze, remont ścian we wnętrzu itp.) umożliwiły ówczesnemu właścicielowi uzyskać pozwolenie na budowę, przekształcającą budynek techniczny w punkt małej gastronomii Pizzeria Calabria.
     Obecnie budowla należy do Joanny Megger z Nakła. Właścicielka ma w planach realizację modernizacji i rozbudowy wieży. W związku z tym 2B Pracownia Projektowa w Żninie otrzymała zlecenie przygotowania koncepcji inwestycji

Tak ma wyglądać wieża ciśnień na ul. Mickiewicza wg koncepcji Piotra Brzezińskiego

        fot. autor projektu

     Koncepcja architektoniczna rozbudowy i przebudowy wieży ciśnień ma na celu przedstawienie możliwości adaptacyjnych budynku wieży oraz terenu, na którym się znajduje. Planowana funkcja jest rozwinięciem istniejącej gastronomii (pizzeria) do poziomu restauracji w części projektowanej (rozbudowa). W wieży ciśnień przewiduje się pozostawienie funkcji małej gastronomii wzbogaconej o eksponaty związane z historią wodociągów w regionie Żnina. Układ pomieszczeń na poszczególnych kondygnacjach nie ulegnie zmianie, wprowadzone zostaną jedynie eksponaty przedstawiające rozwój wodociągów na Pałukach. Dodana funkcja edukacyjna umożliwi zapoznanie zwiedzających oraz klientów z historią miejsca.
     - Planowane prace projektowe mają na celu zwiększenie przestrzeni użytkowej oraz podkreślenie walorów architektonicznych wodociągowej wieży ciśnień. Wieża ciśnień jest obiektem technicznym, który zatracił swą pierwotną funkcję. Aby umożliwić jej współczesne funkcjonowanie, niezbędna jest ingerencja projektowa w obiekt historyczny. Ingerencja ta ma na celu podkreślenie walorów estetycznych wieży ciśnień oraz przystosowanie do pełnienia nowej funkcji. Przystosowanie do współczesnych potrzeb umożliwi zachowanie tego cennego obiektu w tkance Żnina i pozwoli utrzymać obecnemu właścicielowi we właściwym stanie technicznym. Założeniami projektowymi przy tworzeniu rozbudowy wieży ciśnień jest zaprojektowanie obiektu (części nowej) o właściwych gabarytach - dwie kondygnacje nadziemne wpisują się w zabudowę sąsiednią oraz nie przysłaniają walorów architektonicznych wieży ciśnień. Nowa tkanka powinna stanowić przykład architektury nowoczesnej poprzez użycie współczesnych form i materiałów. Błędnym rozwiązaniem jest stylistyczne nawiązywanie do budynku wieży poprzez odwzorowanie proporcji wieży i użytych materiałów - poinformował architekt Piotr Brzeziński, autor projektu rozbudowy i modernizacji.
     Walory architektoniczne wieży ciśnień oraz jej użyteczność należy według autora projektu podkreślić poprzez przeszklenia (taras widokowy) oraz stworzenie placu wejściowego podkreślającego strefę wejściową budynku historycznego i nowego.
     W zakres prac wchodzi rozbudowa wieży ciśnień o dwie kondygnacje nadziemne oraz jedną podziemną. Na kondygnacjach nadziemnych znajdować się będzie strefa wejściowa, sale konsumpcyjne, kuchnia oraz sanitariaty. W kondygnacji podziemnej znajdować się będzie zaplecze kuchni, pomieszczenia magazynowe oraz pomieszczenia techniczne. Wysokość części projektowanej wynosi ok. 8-9 m, nawiązuje do części obiektów znajdujących się w otoczeniu oraz nie przesłania parametrami budynku wieży ciśnień. Na dachu budynku zaprojektowany został taras zewnętrzny.
     Nowoczesna forma części rozbudowy korespondować ma z historycznym budynkiem wieży ciśnień, a odpowiednio dobrane nowoczesne materiały, takie jak szklenie systemowe, stalowa okładzina elewacyjna, Cor-Ten, żaluzje okienne, podkreślą współczesną interpretację architektoniczną.
     - Nowoczesna forma nie zaburzy historycznych proporcji wieży, jednocześnie podkreślając dialog pomiędzy czasem ich powstania. Dodatkowo podcięcie kondygnacji parteru i wysunięcie nad strefą wejściową eksponuje portal wejściowy wieży ciśnień. Zakres prac projektowych związanych z samym budynkiem wieży został ograniczony do minimum. Wieża ciśnień, stanowiąc najwyżej położony obiekt w Żninie, staje się charakterystycznym punktem miasta oraz punktem widokowym umożliwiającym obserwowanie panoramy miasta z dwoma jeziorami znajdującymi się w przestrzeni Żnina. W koncepcji architektonicznej zaproponowano przeszklenie głowicy wieży, z zachowaniem pierwotnych podziałów, tworząc z niej taras widokowy, do którego dostęp umożliwia panoramiczna winda zewnętrzna. Obecnie ścianę zewnętrzną głowicy stanowi siatka Rabitza o grubości 4-6 cm, która jest trudna do utrzymania w należytym stanie technicznym oraz nie spełnia współczesnych wymogów użytkowych. Niewielkie okna przemysłowe ograniczają widok na panoramę miasta. Przeszklenie - mam na myśli szkło systemowe - wyeliminuje trudności w utrzymaniu odpowiedniego stanu technicznego oraz uatrakcyjni obiekt wieży przekształcając go, w odczuciu zwiedzających, z obiektu technicznego w reprezentacyjny. Nowa substancja (rozbudowa) została dodatkowo połączona za pomocą przeszklonego szybu windowego, który umożliwia dostęp do przeszklonego tarasu widokowego znajdującego się w głowicy wieży - opisuje swój projekt Piotr Brzeziński.
     Zakres prac projektowych nie przewiduje zmian w obecnym układzie funkcjonalnym oraz wystroju wnętrz wieży ciśnień. Dodatkowo przewiduje się prace mające na celu poprawę i utrzymanie wieży w należytym stanie technicznym, jednak zostaną one przeprowadzone na dalszym etapie pod nadzorem i zgodnie z wytycznymi konserwatora zabytków.
     Wieża ciśnień pochodzi z pierwszej dekady XX w. - Ja konsultowałem mój projekt z wojewódzkim konserwatorem zabytków i taka inwestycja ma jego przychylność - przekazał Piotr Brzeziński.
Rozbudowa i modernizacja wieży ciśnień ma być zrealizowana w ciągu kilku najbliższych lat.

Karol Gapiński
Pałuki nr 1141 (52/2013)