W stronę czwartego projektu

Dopłaty, producenci, trzoda, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi
     W stronę czwartego projektu
     Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi skończyło konsultacje dotyczące nowego PROW na lata 2015-2020. Ministerstwo ma uwzględnić uwagi środowisk rolniczych wyrażone podczas konsultacji.

     Objętość Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2015-2020 (przypomnijmy, że 2014 rok jest tzw. rokiem przejściowym w budżecie 2014-2020), nie zachęca do lektury. Liczy on ponad trzysta stron i napisany jest typowo urzędniczym językiem. Dlatego też na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi zamieszczony jest niespełna trzydziestostronicowy bryk, skrót, streszczenie, z którym każdy mógł się zapoznać i wyrazić swoją opinię na temat PROW. Jak wyjaśnia Józefa Błajet z Kujawsko-Pomorskiej Izby Rolniczej, zapisy ogólne nie zmienią się. Zmienić mogą się szczegóły. Zatem na wstępie dość obszernie przypomnimy część założeń ogólnych nowego systemu płatności bezpośrednich.
     Jak informuje ministerstwo, system dopłat ma wspierać i promować prośrodowiskowe praktyki rolnicze. Wsparcie ukierunkowane jest też na rolników aktywnie prowadzących działalność rolniczą. System płatności bezpośrednich składa się z elementów obowiązkowych, które państwo członkowskie musi wdrożyć oraz elementów dobrowolnych. Do elementów obowiązkowych w całej Unii należą: jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników. Natomiast do elementów dobrowolnych w Polsce należą: płatności dla małych gospodarstw, płatności związane z produkcją, przejściowe wsparcie krajowe oraz płatności dodatkowe. Wsparcie rolnictwa zostało podzielone na dwa filary: I filar - płatności bezpośrednie (21,15 mld euro wsparcia) oraz rozwój obszarów wiejskich, II filar - 10,94 mld euro. Polska przesunęła 25% z filaru drugiego do filaru pierwszego - 2,34 mld euro, by przeznaczyć je na dofinansowanie średnich gospodarstw.
     Jednolita płatność obszarowa będzie ustalana corocznie po ustaleniu całkowitej powierzchni kwalifikującej się do tej płatności. Szacowana stawka płatności może wynieść ok. 110 euro do hektara. Na finansowanie płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska, czyli płatności za zazielenienie, przeznaczone będzie 30% kwoty płatności bezpośrednich, tj. ok. 1 mld euro rocznie. Szacowana stawka płatności za zazielenienie wynosi ok. 74 euro na hektar. Zazielenienie będzie realizowane przez trzy praktyki podstawowe: dywersyfikację upraw, utrzymanie trwałych użytków zielonych, utrzymanie obszarów proekologicznych lub przez praktyki równoważne realizowane poprzez pakiet Rolnictwo zrównoważone oraz pakiet Ochrona gleb i wód w ramach programów rolnośrodowiskowych PROW 2014-2020.
     Gospodarstwa uczestniczące w systemie dla małych gospodarstw będą zwolnione z obowiązku spełniania zazielenienia. Także gospodarstwa poniżej 10 ha gruntów ornych będą zwolnione z obowiązku dywersyfikacji upraw. Gospodarstwa od 10 do 30 ha gruntów ornych mają mieć dwie różne uprawy, przy czym uprawa główna nie powinna zajmować więcej niż 75% gruntów ornych. Gospodarstwa powyżej 30 ha gruntów ornych zobowiązane są do trzech różnych upraw, przy czym uprawa główna nie może zajmować więcej niż 75% gruntów ornych, a dwie uprawy główne łącznie nie mogą zajmować więcej niż 95% gruntów ornych. Ze względu na klimat i wegetację w  Polsce, planuje się, aby okres kontrolny dla oceny spełnienia kryteriów dywersyfikacji upraw przypadał na okres od 15 maja do 15 lipca.
     Gospodarstwa posiadające ponad 15 ha gruntów ornych będą musiały posiadać co najmniej 5% (lub nawet 7% po 2017 r.) obszarów proekologicznych. Obszary proekologiczne to takie, które przyczyniają się do ochrony i zwiększania różnorodności biologicznej w gospodarstwie.
     Dodatkowym wparciem będzie płatność dla młodych rolników (na okres do 5 lat), czyli dla takich, którzy po raz pierwszy zakładają gospodarstwo rolne lub którzy założyli gospodarstwo w ciągu pięciu lat przed pierwszym złożeniem wniosku w ramach jednolitej płatności obszarowej, a także których wiek w roku składania wniosku nie przekraczał 40 lat. Ministerstwo planuje, aby płatność dla młodych rolników była realizowana jako płatność powierzchniowa w wysokości 25% średniej krajowej płatności na hektar. Byłoby to około 62 euro. Limit powierzchni w gospodarstwie, do którego płatności będą przyznawane, ministerstwo proponuje ustalić na 50 ha. Oprócz tego w nowej perspektywie finansowej wsparcie dla młodych rolników będzie przyznawane również w ramach PROW 2014-2020. Projekt programu przewiduje premię dla młodych rolników w wysokości do 100.000 zł.
     Jak informuje ministerstwo, płatności dla małych gospodarstw mają zwolnić rolników z kontroli norm i wymogów wzajemnej zgodności oraz stosowania zazielenienia. Małe gospodarstwo to takie, którego kwota wsparcia w ramach płatności wynosi 1.250 euro rocznie. Do systemu dla małych gospodarstw rolnicy będą mogli przystąpić tylko w pierwszym roku jego stosowania, czyli w 2015. Rolnik może wystąpić z tego systemu w dowolnym momencie, przy czym będzie to wiązało się z brakiem możliwości ponownego w nim udziału w kolejnych latach. Wysokość płatności określana będzie w każdym kolejnym roku na podstawie faktycznych danych wynikających ze złożonego przez rolnika wniosku. Wysokość wsparcia odpowiadać będzie 120% rocznej płatności. Pomoc wypłacana będzie jednorazowo za okres od dnia przekazania gospodarstwa rolnego do 31 grudnia 2020 r. Łączna kwota przewidziana na ten cel w projekcie PROW 2014-2020 wynosi ok. 130 mln euro.
     Wsparcie związane z produkcją będzie przyznawane tylko po to, by zachęcić rolników do utrzymania obecnych poziomów produkcji. Przyznanie wsparcia planowane jest w następujących sektorach: bydło, krowy, owce, buraki cukrowe, ziemniaki skrobiowe, owoce miękkie, chmiel, rośliny wysokobiałkowe, pomidory, kozy oraz len i konopie włókniste.
     Planowane jest wsparcie do bydła w wieku 6-8 miesięcy oraz 12-24 miesiące (płatność maksymalnie dwa razy do tej samej sztuki bydła). Przewidziana jest dla gospodarstw z całego kraju. Będzie przysługiwać do zwierząt w przedziale od trzeciej do pięćdziesiątej sztuki w gospodarstwie. Szacowana stawka płatności wyniesie ok. 139 euro na sztukę. Wsparcie do krów przysługiwałoby wszystkim rolnikom, niezależnie od wielkości posiadanego stada oraz niezależnie od kierunku produkcji (mięsny i mleczny). Płatność wypłacana byłaby do krów w wieku od 36. miesiąca życia, do zwierząt w przedziale od trzeciej do pięćdziesiątej krowy w gospodarstwie. Szacowana stawka płatności wyniesie ok. 110 euro na sztukę. Również płatność do owiec przewidziana jest na terenie całego kraju. Przyznawana byłaby do maciorek w wieku od 12 miesięcy, od dziesiątej sztuki w gospodarstwie. Szacowana stawka płatności wyniesie ok. 30 euro/szt. Planowane jest wprowadzenie wsparcia dla gospodarstw z całego kraju, do samic kóz w wieku od 12 miesięcy. Szacowana stawka płatności wyniesie ok. 15 euro/szt. Szacowana stawka płatności do roślin wysokobiałkowych wyniesie około 326 euro do hektara. Z kolei 480 euro do hektara wynieść ma stawka płatności do chmielu. Kolejne stawki to ok. 373 euro/ha (skrobia ziemniaczana), ok. 366 euro/ha (burak cukrowy), ok. 230 euro/ha (owoce miękkie) oraz ok. 300 euro/ha (pomidory). Płatność do uprawy lnu i konopi wynosić może ok. 189 euro/ha.
     Jeśli chodzi o płatności do gospodarstw związanych z konkretną produkcją, roślinną lub zwierzęcą, to - jak podkreśla Józefa Błajet - na naszym terenie potrzebne byłyby dopłaty dla producentów wieprzowiny. Chodzi konkretnie o dopłaty do materiału hodowlanego, loszek i knurów. Józefa Błajet mówi, że jest program wspierania hodowców trzody w ramach PROW, ale hodowcy ci nie mogą liczyć na płatności bezpośrednie do gospodarstw w powiązaniu do prowadzonej produkcji. Takich rolników jest na naszym terenie dużo i takim systemem powinni zostać objęci. Na razie jednak nie wiadomo, czy tak się stanie. - Ministerstwo mówi coś o tym, że powstanie czwarta wersja projektu. Konsultacje zostały zakończone. Uwagi mają być uwzględnione. Musimy teraz czekać na stanowisko ministerstwa - wyjaśnia Józefa Błajet.

Remigiusz Konieczka
Pałuki nr 1170 (29/2014)

Przejdź do forum.