Zwiastuję wam radość wielką

O aniołach z księdzem Mikołajem Szymańskim, proboszczem Parafii pw. św. Michała Archanioła w Kcyni, rozmawia Aurelia Kaszewska
    Zwiastuję wam radość wielką
    W życiu człowieka walka ze złem toczy się bardzo często. Bóg zsyła pomoc w postaci aniołów. Aniołowie pomagają, pośredniczą między Bogiem a człowiekiem. Zachęcają do modlitwy i zanoszą ją Bogu.

    Aurelia Kaszewska: Źródłem, dzięki któremu przeżywamy święta Bożego Narodzenia jest Ewangelia według św. Łukasza. Ewangelista ten swoją opowieść o przyjściu na świat Jezusa rozpoczyna od zwiastowania narodzin syna Maryi, poślubionej Józefowi z rodu Dawida. Zwiastunem jest archanioł Gabriel. Jaką misję spełnia ten anioł i kim on jest? Ksiądz Mikołaj Szymański: - Archanioł Gabriel jest wysłannikiem Boga. Przynosi dobrą nowinę Maryi. Przystępuje do niej w Nazarecie i pozdrawia ją: Raduj się laski pełna! A gdy Maryja zastanawia się nad znaczeniem tego pozdrowienia, wyjaśnia bliżej powód radości. Mówi, że Bóg okazał Maryi swoją łaskę - zostanie matką, pocznie i porodzi Syna, któremu nada imię Jezus. Ten syn, jak wyjaśnia archanioł Gabriel w rozmowie z Maryją, będzie Synem Bożym, bo zostanie poczęty w jej łonie przez Ducha Świętego. Maryja uwierzyła Gabrielowi. Zgadza się zostać matką Jezusa. Daje temu wyraz w tak dobrze znanych słowach: Oto ja służebnica Pańska, niech mi się stanie według twego słowa. Nastają dni oczekiwania na spełnienie się anielskiej zapowiedzi.

    - No właśnie, ewangelista Łukasz pisze, ie to Gabriel przybywa od Boga i zapowiada narodziny Syna Bożego. Skąd Łukasz zna imię archanioła? Kim są aniołowie, czym różnią się li świętych?

    - Aniołowie to duchy czyste, stworzone w świętości przez Boga na samym początku. Natomiast święci wywodzą się z ludzi. Aniołowie są z natury swojej istotami różnymi od ludzi, ale należą do stworzeń Bożych i dlatego są nam bliscy. Pośredniczą między Bogiem a człowiekiem. Najbliżej Boga w hierarchii aniołów znajdują się archaniołowie powołani do szczególnych posłannictw. Kościół czci trzech archaniołów: Michała, Gabriela i Rafała, gdyż tylko o tych archaniołach mamy wyraźne świadectwo w Piśmie Świętym. Imię Rafała związane jest z opowieścią biblijną o Tobiaszu. Rafał ukazując się Tobiaszowi i jego ojcu mówi: Jam jest Rafał, jeden z siedmiu aniołów, którzy stoją w pogotowiu i wchodzą przed majestat Pański. Jego imię oznacza tyle co Bóg uleczył. Również Gabriel przystępując w zwiastowaniu do Maryi przedstawił się: - Jam jest Gabriel, znaczy to mąż Boży, wojownik Boży. Archaniołowie swoje imiona otrzymali od Boga.
    - W Starym i Nowym Testamencie imię archanioła Gabriela wymieniane jest kilka razy. Za każdym razem spieszy do człowieka z dobrą misją. Gabriel wyjaśnia sen prorokowi Danielowi i udziela wskazówek. Ukazuje się Zachariaszowi i zapowiada mu narodziny jego syna - Jana Chrzciciela, a następnie zwiastuje Maryi narodzenie Jezusa. Zawsze jest to dobra wiadomość. Ewangeliści również przypisują Gabrielowi pełne radości słowa wypowiedziane w chwili narodzin Jezusa do przebywających w polu pasterzy.
    - Tak, bardzo dokładnie to wydarzenie przedstawia św. Łukasz w swojej Ewangelii (Łk 2,8-14). Podaje, że kiedy zbliża się czas narodzin Jezusa, cesarz August wydaje rozporządzenie o spisie ludności cesarstwa. Józef musi udać się do swego rodowego miasta Betlejem w Judei, aby zapisano go tam z jego brzemienną małżonką. Józef i Maryja przybywszy do Betlejem, nie znajdują miejsca w gospodzie, chronią się więc w jakiejś stajni, gdzie dla Maryi nadszedł czas rozwiązania. Urodziła swego pierworodnego syna, owinęła go w pieluszki i położyła w żłobie. To dziecko pochodzące z rodu Dawida jest zapowiedzianym Maryi przez Gabriela - Zbawicielem, Synem Bożym i Królem. Potwierdza to archanioł Gabriel, który ukazuje się betlejemskim pasterzom, czuwającym przy swych trzodach. Uspokoiwszy przerażonych pasterzy towarzyszącą mu jasnością, mówi: Oto zwiastuję wam radość wielką, która będzie udziałem całego ludu. Dziś w mieście Dawidowym narodził się wam Zbawiciel, to jest mesjasz, Pan! A to znak dla was, znajdziecie niemowlę owinięte w pieluszki i położone w żłobie. Zbawiciel to imię Jezus, którego hebrajska forma Jezusa oznacza Bóg zbawia lub Boże zbaw. Zapowiedziany przez anioła Syn Maryi nosi to imię dlatego, że zbawi swój lud od grzechów. Równocześnie jest on Chrystusem, to znaczy namaszczonym na króla, twórcę wspólnoty ludzkiej i jej Panem, to znaczy Bogiem. Zapowiedź archanioła Gabriela spełnia się. Dlatego taka wielka radość obwieszczona została pasterzom, a wraz z nimi i ludziom wszystkich krajów i czasów, również i nam, którzyśmy uwierzyli i oczekujemy wybawienia od grzechu. Ono nadeszło w Dzień Bożego Narodzenia.

Najsłynniejsze przedstawienie aniołów w naszych okolicach powstało około 1215 roku na płaskorzeźbie tympanonu północnego portalu kościoła Norbertanek w Strzelnie.

Przedstawia archanioła Michała, anioła tronu Bożego, związanego z przepowiedniami mesjanicznymi, który wraz z Archaniołem Gabrielem podtrzymuje aureolę Chrystusa.

    - Dlaczego Bóg w dziele zbawienia ludzkości posłużył się aniołami? Czy bez udziału aniołów cud zejścia Syna Bożego na ziemię nie byłby pełen?
    - Pan Bóg ma swoje sposoby działania, ale wybrał właśnie tę formę pouczenia. Bóg w dziele zbawienia posługuje się aniołami, które wyrażają posłannictwo Boże, ale nigdy Boga nie zastępują. To co było w dziele zbawienia zapowiedziane, realizuje się. To Bóg zbawia ludzkość. Aniołowie nie mają mocy zbawienia. Bóg posługuje się aniołami w różnych posłannictwach, dokonując walki ze złem. W życiu człowieka walka ze złem toczy się bardzo często. Bóg zsyła pomoc w postaci aniołów. Aniołowie pomagają, pośredniczą między Bogiem a człowiekiem. Zachęcają do modlitwy i zanoszą ją Bogu.
    - Niektórzy Z pisarzy kościelnych nazywają też Gabriela Aniołem Stróżem Najświętszej Rodziny. Gabriel oznajmia Józefowi fakt poczęcia dziewiczego Chrystusa w łonie Maryi. On takie powiadamia Józefa o zamiarze zamordowania Dzieciątka przez Heroda i nakazuje Józefowi uciekać ze św. Rodziną do Egiptu. Później po śmierci Heroda każe mu powrócić do Nazaretu. Archanioł Gabriel był także aniołem pocieszenia dla Chrystusa w godzinie Jego mąk w Ogrójcu. A także świadkiem zmartwychwstania Pana Jezusa. Można by sądzić, że Gabriel jest wśród archaniołów najważniejszym posłannikiem Boga. Czy tak jest? Jaką rolę wobec tego Kościół przypisuje archaniołowi Michałowi, który od wieków patronuje kcyńskiej farze na Pałukach?
    - Na pierwszym miejscu Kościół czci Michała Archanioła. Jego hebrajskie imię Mika"el znaczy tyle, co któż jak Bóg. Według tradycji chrześcijańskiej, kiedy Lucyfer zbuntował się przeciwko Bogu i do buntu skłonił część aniołów, wtedy archanioł Michał wystąpił jako pierwszy przeciwko niemu z okrzykiem: Któż jak Bóg!" Uśmierzył bunt i strącił buntowników do piekła. W głównym wczesnobarokowym ołtarzu naszego kościoła znajduje się obraz olejny przedstawiający Michała Archanioła z mieczem, zwyciężającego złego ducha. Św. Jan Apostoł w Apokalipsie określa go jako stojącego na czele duchów niebieskich i walczącego z szatanem.
    - W księgach Starego Testamentu archanioł Michał występuje jako osoba pierwsza po Bogu, jako wykonawca planów Bożych co do ziemi i rodzaju ludzkiego. Pisarze pierwszych wieków Kościoła uważają Michała również za anioła od szczególnych zleceń Bożych. Proszę powiedzieć jakich?
    - W Starym Testamencie archanioł Michał jest przedstawiany jako szczególny opiekun ludu Izraela. W zastępstwie Boga razi plagami Egipt, rozdziela Morze Czerwone i prowadzi lud izraelski przez pustynię do Ziemi Obiecanej. Objawiał zamiary zbawienia i zwiastował kary Boże, a także Jego miłosierdzie. To on oznajmi również Dzień Sądu, podczas którego Bóg oświeci światłem mądrości człowieka, że ten sam zrozumie i przekona się o słuszności Bożego Sądu.
    - Proszę księdza, Pius XII w roku 1951 archanioła Gabriela - jako zwiastuna dobrej wieści - ogłosił patronem telegrafu, telefonu, radia i telewizji. Również patronuje on posłańcom, gazeciarzom i pocztów com. A o co modlą się parafianie Kcyni do swojego patrona Michała Archanioła?
    - Święty Michał w naszej parafii ma swoje szczególne święto, jest to dzień odpustu we wrześniu. Na co dzień modlimy się do niego przede wszystkim o pomoc w walce z mocami ciemności, ze złem, którego tak wiele jest we współczesnym świecie.
- Dziękuję za rozmowę.

Z ks. MIKOŁAJEM SZYMAŃSKIM,
rozmawiała AURELIA KASZEWSKA
Pałuki nr 566 (52/2002)