Mercosur - szansa czy zagrożenie

W ostatnim czasie głośno zrobiło się w sprawie negocjacji umowy o wolnym handlu między Unią Europejską a państwami z grupy Mercosur. W odniesieniu do tej umowy można znaleźć negatywne jak i pozytywne komentarze. Co to właściwie jest Mercosur, na czym polega i czy jest się czego obawiać - o tym w dalszej części artykułu.

MERCOSUR - CO TO JEST
To międzynarodowa organizacja gospodarcza powołana traktatem w 1991 r. Nazwa pochodzi z języka hiszpańskiego Mercado Común del Sur - oznacza Wspólny Rynek Południa. Członkami tego bloku są: Brazylia, Argentyna, Urugwaj i Paragwaj. Kraje te tworzą unię handlową oraz celną dla około 300 mln mieszkańców. Od wielu lat Unia Europejska prowadzi prace nad porozumieniem o wolnym handlu. Większość negocjacji zakończono w 2019 r. przez zawarcie porozumienia politycznego.
Ostateczna umowa między UE a krajami ugrupowania Mercosur nie została jeszcze podpisana. Ma ona obejmować liberalizację ceł w handlu towarami, współpracę w sprawach weterynaryjnych i fitosanitarnych, ochronę oznaczeń geograficznych, liberalizację i złagodzenie norm i zasad dotyczących handlu usługami oraz liberalizację dostępu do zamówień publicznych. Zawarcie unii oznacza wzajemne otwarcie rynków, które ma polegać na zmniejszeniu lub zniesieniu ceł w handlu wzajemnym, w tym produktami rolnymi.
STANOWISKO MRiRW
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi ma zastrzeżenia do wyników przeprowadzanych negocjacji. Według KE proponowana umowa ma przynieść korzyści dla sektora przemysłowego, transportu morskiego i niektórych usług, kosztem większości segmentów produkcji rolno-spożywczej, a szczególnie w obszarze branży mięsnej (drobiu i wołowiny) oraz cukru, etanolu i innych.
Produkty z krajów „Mercosur” w większości nie spełniają standardów UE, w tym także wymogów zrównoważonego rozwoju, co było ważnym postulatem zgłaszanym przez Polskę na forum Unii Europejskiej. Przyjęcie umowy w obecnym kształcie doprowadzi do wyparcia z unijnego rynku polskich i europejskich producentów na rzecz dostawców z państw „Mercosur” - taka informacja pojawiła się na stronie internetowej MRiRW. Ministerstwo uważa, że przyjęcie umowy w obecnie projektowanym kształcie może stworzyć zagrożenie wypierania polskich produktów rolnych z rynków innych krajów UE przez produkty importowane z krajów Mercosur (zwłaszcza w sektorze mięsa drobiowego).
PRZECIWNICY I ZWOLENNICY
Rolnicy obawiają się, że ta umowa zniszczy polskie rolnictwo, protestują przeciwko jej zawarciu. Twierdzą, że czeka ich nieuczciwa konkurencja. Poza tym koszty prowadzenia gospodarstw rolnych i standardy produkcji są w Europie dużo wyższe niż w Ameryce Południowej, w związku z tym rolnicy obawiają się utraty niezależności żywnościowej i zwiększenia importu tańszych produktów zawierających pestycydy i antybiotyki zakazane w Europie. Uważają, że umowa z Mercosur jest korzystna tylko dla przemysłu, zwłaszcza niemieckiego, ponieważ UE mogłaby wysyłać takie towary jak: samochody, części samochodowe, maszyny, chemikalia, odzież i tekstylia, farmaceutyki, obuwie skórzane, żywność i napoje, wino, czekoladę, alkohole, herbatniki, brzoskwinie w puszkach oraz napoje alkoholowe.
Zwolennicy twierdzą, że Komisja Europejska wprowadziła do umowy szereg zabezpieczeń, m.in. kontyngenty importowe na takie towary jak cukier, drób i wołowina. Uważają, że umowa jest korzystna dla obu stron i że eksporterzy z Mercosuru będą musieli przestrzegać europejskich standardów zdrowotnych i żywnościowych aby uzyskać dostęp do rynku UE. Zwolennicy twierdzą, że ta umowa pozwoli firmom z UE zaoszczędzić kilka miliardów euro rocznie na cłach eksportowych, otwierając wielki rynek za oceanem.

Dorota Kapłońska