Struga Foluska: łodzie mają problemy pod mostem w Wójcinie, ale nie takie, jakich spodziewali się wodniacy (film + fotogaleria)

Kiedyś był to kanał żeglugowy, którym pływały również barki z towarem. Później jego znaczenie spadło, ale jest bramą do Jeziora Ostrówieckiego, z którego chętnie korzystają wodniacy. Chcieliby mieć możliwość przepływania przez Strugę Foluską bez obawy o to, że osiądą na mieliźnie. Problem w tym, że przed budową mostu w Wójcinie Struga była głęboka na 120 cm, a teraz ma o pół metra mniej. Łodzie o większym zanurzeniu nie mogą się samodzielnie przedostać z Jeziora Ostrówieckiego na Kierzkowskie. Potrzebują wsparcia ze strony innych jednostek pływających.

W ubiegłym roku na zlecenie Zarządu Dróg Powiatowych w Żninie z siedzibą w Podgórzynie został wybudowany nowy most w ciągu drogi powiatowej w Wójcinie. Most przerzucony jest przez Strugę Foluską. Historycznie był to szlak wodny. Przez kanał łączący Jezioro Ostrówieckie i Jezioro Kierzkowskie pływały barki z towarem i po towar do portu w Ostrówcach. Przy porcie była stacja kolejki wąskotorowej. Dzięki temu towary dojeżdżały ze Żnina, a transport produktów, płodów i towarów mógł się odbywać drogą wodną de facto ze Żnina aż do Gdańska.

Obecnie z Jeziora Ostrówieckiego korzystają latem żeglarze i ogólnie rzecz ujmując, wodniacy. Na tym jeziorze ulokowane są przystanie dla jachtów. Tam cumują w sezonie żeglarze z różnych stron, którzy przyjeżdżają na Pałuki. Jezioro Ostrówieckie jest dobrą bazą wypadową, ponieważ przez przesmyk wójcińsko-wolicki można dostać się na Jezioro Kierzkowskie, a następnie Jezioro Wolickie i Noteć. W ten sposób jesteśmy już na międzynarodowej drodze wodnej. Te akweny znajdują się również na Szlaku 12 Jezior Wielkiej Pętli Wielkopolski. Jest to droga wodna liczącą ok.110 km od Konina i J. Pątnowskiego, przez J. Mikorzyńskie, Ślesińskie, J. Czarne, Kanał Warta Gopło, J. Szarlejskie, Noteć, Mielno i już na terenie powiatu żnińskiego przez jeziora: Sadłogoskie, Wolickie, Kierzkowskie, Ostrówieckie.

Te możliwości, według obaw wodniaków, mogła zniweczyć perspektywa obniżenia mostu w Wójcinie. Rozebrany stary most w Wójcinie miał bowiem większy prześwit. Nowy most według założeń projektowych został wybudowany na mniejszej wysokości. Żeglarze obawiali się, że większe jednostki nie zmieszczą się w prześwicie nowego mostu.

Nowy obiekt mostowy został otwarty jesienią zeszłego roku, a wiosną bieżącego rozpoczął się pierwszy sezon żeglarski po obniżeniu przeprawy. Most ma wysokość około 4 m. Wahania są możliwe w związku z różnym stanem wód na wiosnę i latem, ale jednostki do 4 metrów wysokości przepłyną pod mostem. Czy zatem większe łodzie mają rzeczywiście problem z przepłynięciem Strugą Foluską?

Spotkaliśmy się w tej sprawie z grupką wodniaków na Jeziorze Ostrówieckiem 12 lipca. Okazało się, że problem jest i to nie mały, ale nie tam, gdzie się go spodziewali zimą 2024 r., gdy zapowiedziano budowę nowego mostu w Wójcinie. Mianowicie jest to problem nie z wysokością mostu, lecz ze spłyceniem kanału. Wynika to, jak opowiada nam Marek Kujawa, wodniak, znawca pałuckich jezior, miłośnik historii tego obszaru, z tego, że kanał po wybudowaniu nowego mostu stał się płytszy niż był do 2024 roku.

Problem ten wcale nie zależy od wysokości danej jednostki pływającej, a od jej zanurzenia. Jak wskazują wodniacy, głębokość Strugi Foluskiej jest znacznie mniejsza niż przed budową nowego mostu. Sięga ona do 70 cm. Niektóre jednostki pływające mają zanurzenie właśnie 70 cm i większe. Jednak bywa, że i takie o zanurzeniu 60 cm przepływając, szorują dnem łodzi po dnie kanału.

Problem był nawet poważniejszy jeszcze kilka tygodni temu, ale ostatnio przez kanał udało się przepłynąć z wysiłkiem, jednej z największych jednostek, które korzystają z akwenu Ostrówieckiego. To stateczek pasażerski Julia. Zdaniem wodniaków, przedostanie się Julii pomiędzy jeziorami, mogło spowodować pewne udrożnienie tego szlaku. Ponadto przyznają oni, że Zarząd Dróg Powiatowych w Żninie po ich zgłoszeniach podjął jakieś działania, ale ich zdaniem niewystarczające. 

Adrian Kubicki, dyrektor ZDW w Żninie powiedział nam, że pracownicy własnymi siłami udrożnili nieco przepływ i postawili palisadę, która ma przeciwdziałać osuwaniu się gruntu do wody. Dyrektor powiedział nam, że nie zobligowano do tego firmy, która wybudowała most, bo jest już kilka miesięcy po oddaniu tego obiektu. Jak przypomina sobie dyrektor, jesienią, gdy odbierano zadanie, firma wykonawcza została jeszcze zobligowana do usunięcia pozostałości rozebranej trylinki i drobnych elementów starej przeprawy i to zostało wtedy zrobione. Nie było tak, że na nasypach zostawiony został luźny piasek.

- Tak, czy inaczej, gdy był stary most, głębokość kanału sięgała przynajmniej 120 cm, a teraz jest to co najwyżej 70 cm - mówi Marek Kujawa.

Zanurzenie jego łodzi wynosi 70 cm i podczas zbliżania się do mostu łódź ta zaczyna szorować po dnie, silnik na ropę buksuje i w pewnym momencie nie da się już płynąć dalej. Chyba, że pomoże jakiś kolega z inną jednostką o mniejszym zanurzeniu, która może przeciągnąć drugą łódź przez najtrudniejszy odcinek. Ale właściwym rozwiązaniem byłoby zdaniem wodniaków wpuszczenie tam maszyny, która pogłębiłaby koryto. Tego oczekują od ZDW. Zaznaczają, że nie chodzi tutaj o wpuszczanie na akwen niewiadomo jak dużych jednostek pływających, a o zwykłą, małą turystykę wodną. Zanurzenie nie musi być wprost proporcjonalne do wielkości łodzi. Pływający dom na wodzie, czyli jednostka sporo większa, niż łódź Marka Kujawy, w sobotę, podczas próby, którą przeprowadzili, przepłynął, choć też momentami jednostka odbijała się po dnie kanału. Łódź Marka Kujawy musiała zawrócić, bo z Jeziora Ostrówieckiego na Kierzkowskie przepłynąć nie zdołała.

Dyrektor Adrian Kubicki powiedział Pałukom, że Zarząd Dróg Powiatowych będzie się jeszcze przyglądał tej sprawie i nie wyklucza podjęcia kolejnych kroków w celu udrożnienia kanału, jeśli sytuacja będzie tego wymagała.

Karol Gapiński