W tym roku szans na dofinansowanie usunięcia odpadów z Janowca nie będzie

W skali całego kraju Ministerstwo Klimatu i Środowiska wyłoniło zaledwie 9 samorządów, które jeszcze w tym roku będą mogły z prawie 100% dofinansowaniem usunąć odpady niebezpieczne ze wskazanych lokalizacji. Podzielą się kwotą 200 milionów złotych. Wśród nich nie ma powiatu żnińskiego i bomby ekologicznej w Janowcu Wlkp.

Zapowiadany w ubiegłym roku pilotażowy program Ministerstwa Klimatu i Środowiska, który miał za zadanie podjąć skuteczną walkę z porzuconymi odpadami niebezpiecznymi poprzez dotowanie samorządów, nie został zrealizowany. Jak tłumaczono - nie pozwoliły na to przepisy ustawy o finansach publicznych. W związku z tym podjęto działania w celu stworzenia nowego źródła finansowania i w tymże resorcie wypracowano uchwaloną 21 listopada 2024 r. ustawę o zmianie ustawy o odpadach oraz oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2025 r. 

Wraz z jego początkiem wszystkim zainteresowanym pozyskaniem obiecywanych środków z rezerwy budżetowej nakazano postępować zgodnie z instrukcjami od wojewodów. Takowe trafiły również do starostwa żnińskiego, bowiem Janowiec Wlkp. widniał na liście WIOŚ, jako jedna z lokalizacji z nielegalnie zdeponowanymi odpadami. Wojewoda wystąpił do starosty o wypełnienie tzw. fiszek ze szczegółowymi danymi dla tego miejsca. Jak zapewnił Zbigniew Jaszczuk - komplet dokumentów został wysłany jeszcze przed czasem, czyli 20 stycznia. 

Niestety wniosek starostwa nie trafił do Ministerstwa Klimatu i Środowiska w pierwszym i kluczowym terminie (do 7 lutego). Brakowało w nim decyzji, którą musiał wydać starosta w myśl art. 26a Ustawy o odpadach - Obowiązek podjęcia działań w celu usunięcia odpadów i gospodarowania nimi. Jak przekazał nam starszy inspektor wojewódzki Przemysław Brenda z oddziału środowiska w wydziale rolnictwa i środowiska Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Bydgoszczy - po wstępnej weryfikacji fiszek starostwo zostało poproszone o jej wydanie i uzupełnienie dokumentacji. Nastąpiło to 27 stycznia, jednak do uprawomocnienia decyzji doszło dopiero po 14 dniach. W ten sposób wniosek trafił do resortu w drugim, jednak niezobowiązującym terminie (do 28 lutego). Inspektor podkreślił, że procedura wyglądała podobnie właściwie u większości wnioskujących samorządów z regionu. Wspomnianą decyzję posiadali tylko nieliczni. 

Tydzień wcześniej, bo 21 lutego ministerstwo ogłosiło natomiast listę wytypowanych 9, spośród 23 lokalizacji z całej Polski, które spełniały kryteria i mogą liczyć na niemal 100% dofinansowanie o łącznej wartości 200 mln zł (woj. łódzkie - gminy Kutno i Szczerców; woj. śląskie - gminy Sosnowiec, Szczekociny, Siemianowice Śląskie, Mykanów; woj. świętokrzyskie - gminy Stąporków i Pińczów oraz małopolskie - gmina Spytkowice). Z naszego województwa zgłoszono tylko gminę Dobrcz, która nie dostała się do pierwszej dziewiątki.

W tzw. drugim terminie wojewoda kujawsko-pomorski przekazał do resortu uzupełnione i wewnętrznie pozytywnie zaopiniowane wnioski, wśród których znalazło się starostwo żnińskie i Janowiec Wlkp., a oprócz tego samorządy z Rypina, Mogilna i Strzelna. Zrobił to przede wszystkim informacyjnie, ponieważ środki zostały już podzielone, a na dofinansowanie z kolejnej puli pieniędzy, które mają być wygospodarowane z budżetu państwa również w 2026 i 2027 r. czeka jeszcze 14 samorządów. 

Na "liście rezerwowej" obok Janowca może widnieć z kolei nawet kilkadziesiąt lokalizacji. 

Justyna Kulpińska