Józef Knach - film o powstańcu wielkopolskim i nauczycielu gminy Kcynia

Za poświęcenie dla ojczyzny został rozstrzelany przez Niemców. Józef Knach zapisał się na kartach historii gminy Kcynia jako regionalny bohater. Jego losy utrwalono w filmie dokumentalnym, który powstał dzięki członkiniom Stowarzyszenia Fachury Kultury z Dobieszewa.

Premiera dokumentu Józef Knach - film dokumentalny o powstańcu wielkopolskim i nauczycielu gminy Kcynia odbyła się w 24 września w sali sesyjnej kcyńskiego ratusza. Przybyli na nią liczni goście. Honorowe miejsca zajmowały osoby, które czynnie uczestniczyły w realizacji filmu oraz rodzina Józefa Knacha. Premierę dokumentu poprzedził występ wokalny Mai Woźniak. Oczarowała publiczność utworem Taki kraj.

Śpiewa Maja Woźniak, fot. Justyna Kulpińska

Następnie Hanna Paszkiewicz, prezes Stowarzyszenia Fachury Kultury, a zarazem koordynatorka projektu zaprosiła przybyłych na wyczekiwaną premierę.

W pierwszych rzędach miejsca zajęła rodzina Józefa Knacha - łącznie 16 osób fot. Justyna Kulpińska

W 56-minutowej produkcji zawarte zostały najważniejsze momenty z życia Józefa Knacha. Przyszedł na świat 25 lutego 1902 r. w Turzy. Tam uczęszczał do Szkoły Powszechnej, a następnie kontynuował naukę w placówce w Wągrowcu. W roku 1912 został uczniem Królewskiego Gimnazjum Klasycznego w Wągrowcu. Został z niego wydalony w 1914 r. z powodu wrogiego nastawienia wobec Niemców i pobierał naukę domową. W latach 1919-1920 zgłosił się jako ochotnik do Wojsk Polskich, wziął udział w powstaniu wielkopolskim oraz wojnie polsko-bolszewickiej. W kolejnych latach ukończył kurs w Seminarium Nauczycielskim w Wągrowcu, podjął pracę jako nauczyciel w Szkole Powszechnej w Słupowcu, zdał egzamin dojrzałości i rozpoczął pracę w szkole w Grocholinie. W 1924 roku wziął ślub z Kazimierą (z domu Pawlak), która urodziła mu trójkę dzieci: Mariannę, Zefirynę i Józefa. Od 1925 r. do śmierci w 1939 r. związał się ze Szkołą Powszechną w Dobieszewie. Jesienią 1939 r. Józef Knach został aresztowany przez Niemców w Dobieszewie, wywieziony do obozu w Szubinie i zamordowany na cmentarzu żydowskim w Szubinie lub pod Żninem.

Prezeska Stowarzyszenia "Fachury Kultury" Hanna Paszkiewicz (z mikrofonem) podziękowała wszystkim osobom zaangażowanym w projekt (od lewej): Kamili Czechowskiej, Jakubowi Linetty, Piotrowi Dąbrowskiemu, Sebastianowi Chosińskiemu, Adamowi Parowiczowi, Ignacemu Straszewskiemu oraz Izabelli Parowicz fot. Justyna Kulpińska

Po premierze przyszedł czas na słowa podsumowania i liczne podziękowania - skierowane zarówno w stronę twórczyń filmu: Hanny Paszkiewicz (scenariusz i reżyseria), Anny Okrutnik-Straszewskiej (kierownik produkcji), Bożeny Mroczek (tłumacz z języka niemieckiego), Sebastiana Bartkowskiego i Adama Zybura (zdjęcia i montaż), jak i wszystkich osób w nim występujących.

Członkinie Stowarzyszenia Fachury Kultury: Anna Okrutnik-Straszewska oraz Bożena Mroczek fot. Justyna Kulpińska

Główną rolę odegrała prawnuczka Józefa Knacha dr hab. Izabella Parowicz, Ignacy Straszewski - uczeń Technikum Elektryczno-Energetycznego Nr 2 im. Jana III Sobieskiego w Bydgoszczy, wnuk Józefa Knacha Adam Parowicz i Zofia Okrutnik, która wcieliła się w rolę córki Józefa Knacha - Zefirynę Parowicz.

Wydarzenia historyczne przybliżyli eksperci: Sebastian Chosiński z 1 LO w Wągrowcu, prezes Towarzystwa Historycznego w Kcyni Piotr Dąbrowski, dyrektor szkoły w Dobieszewie Antoni Kalka, Justyna Makarewicz z Dźwiękowego Archiwum w Kcyni, Jakub Linetty z Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy, dyrektorka Muzeum Ziemi Szubińskiej Kamila Czechowska.

Hanna Paszkiewicz z dwojgiem najważniejszych bohaterów dokumentu: Izabellą Parowicz oraz Ignacym Straszewskim fot. Justyna Kulpińska

- Niezmiernie cieszy nas tak pozytywny odbiór filmu, tyle słów uznania oraz gratulacji. Jesteśmy zadowoleni z tak licznie przybyłej widowni, bo zaszczyciły nas swoją obecnością osoby z Kcyni i okolic, ale także z Wągrowca, Szubina, Nakła, Wapna, Bydgoszczy, Poznania, a nawet ze Szczecina. Najbardziej zależało nam na obecności rodziny, a ona tak licznie przybyła na premierę. Ich wzruszenie i zadowolenie po obejrzeniu filmu to najważniejsza dla nas recenzja. I ta długa cisza po zakończeniu projekcji filmu była bardzo wymowna - mówiła Pałukom Hanna Paszkiewicz.

Projekt Stowarzyszenia Fachury Kultury zrealizowano dzięki wsparciu finansowemu gminy Kcynia.

Justyna Kulpińska, 25 IX 2021

DN2023