Obóz jeniecki w Szubinie w latach 1940-45

W Muzeum Ziemi Szubińskiej została zorganizowana wystawa specjalna pt. Obóz jeniecki w Szubinie w latach 1940-1945.  

    Eksponowane są na niej fotografie wykonane potajemnie przez jeńców w obozie, zobaczyć też można unikalne listy wysłane przez rodziny więźniów ze Stanów Zjednoczonych, ze znakami cenzury amerykańskiej i niemieckiej. Korespondencja została odkryta przypadkowo podczas robót budowlanych prowadzonych na terenie byłego obozu w okresie powojennym. Listy znajdowały się w tunelu wykopanym przez jeńców. 
    Liczne ucieczki z obozu, które miały miejsce, zostały udokumentowane wspomnieniami mieszkańców Szubina. Do osób, które w sposób znaczący pomagały jeńcom należeli m.in.: Eugenia Grecka, Franciszek Lewandowski, Tadeusz Lewandowski, Stefan Frankiewicz. Stefania Maludzińska ukrywała w swoim domu zbiegłych jeńców. Za udzieloną pomoc została skazana przez Niemców na długoletnie więzienie w Inowrocławiu. Udało jej się zbiec i ukrywała się szczęśliwie do zakończenia II wojny światowej. Na uwagę zasługuje także legitymacja upoważniająca do wejścia na teren obozu oraz lista byłych amerykańskich jeńców odwiedzających po 1945 r. Szubin.
    Kustosz muzeum, Zenon Erdmann, oprowadzając po wystawie wspomina historię tego obozu (obszerny artykuł jego pióra na ten temat zamieścimy już niedługo). Po upadku Francji w 1940 r. przybywały transporty oficerów francuskich, angielskich, belgijskich do powstałego Oflagu XXIB. W 1943 r. do Oflagu 64 Altburgund (Szubin) trafiali także oficerowie amerykańcy, australijscy i inni. Więziono około 4 tysięcy jeńców, którzy przez podkopy i podziemne tunele dokonywali udanych ucieczek. Z więźniami współpracowali i pomagali w ucieczkach mieszkańcy Szubina. Po 1945 r. byli jeńcy odwiedzali Szubin. Spotykali się z Pałuczanami udzielającymi im w tym trudnym okresie pomocy.
    22 i 23 marca wystawę z dużym zainteresowaniem obejrzała i sfilmowała 6-osobowa ekipa telewizji i radia duńskiego. Wśród nich znajdował się Pedera Hove - autor książki Den Lange Vej opisującej ucieczkę z obozu oficera brytyjskiego narodowości duńskiej Jorgena Thalbitzera. Ekipa przygotowuje film o ucieczce duńskiego bohatera i podąża drogą jego ucieczki. W Szubinie wykonali zdjęcia na terenie byłego obozu. W muzeum spotkali się z szubiniakami, którzy pomagali uwięzionym w ucieczkach: Stefanią Rakoczy (Maludzińską), Tadeuszem Nitką, Wacławem Jarockim i Zenonem Erdmannem.

  Ryszard Nowicki
Pałuki nr 111 (13/1994)  

   Muzeum w Szubinie przy ul. Winnicy 15 jest czynne we wtorki i czwartki w godz. 10:00-13:00, środy, piątki i soboty w godz. 10:00-13:00 i 17:00-19:00. W niedziele i poniedziałki - nieczynne. Po wcześniejszym uzgodnieniu udostępnione jest w innym czasie. Wystawę można zwiedzać do połowy kwietnia. Wszystkie osoby dysponujące nieznanymi jeszcze pamiątkami lub wspomnieniami dotyczącymi obozu i pomocy udzielanej jeńcom proszone są o kontakt z Muzeum Ziemi Szubińskiej lub redakcją tygodnika Pałuki.