Członkowie Towarzystwa Historycznego w Kcyni aktywni w gminie i poza jej granicami

27 września kolejny, 29. rajd w cyklu „Sołectwa z kijkami” z udziałem Towarzystwa Historycznego w Kcyni. Wędrować będziemy po terenach sołectwa Dobieszewko i Dobieszewo szlakiem schronów z czasów II wojny światowe (zapisy do 26 września w referacie edukacji w Urzędzie Miejskim w Kcyni). To kolejne działanie, w które angażują się członkowie Towarzystwa. Nie tak dawno, gdyż 1 września 2024 roku obchodziliśmy 85. rocznicę wybuchu II wojny światowej. Członkowie THK wzięli udział w rekonstrukcji historycznej szarży 18. Pułku Ułanów Pomorskich pod Krojantami. Tegoroczna inscenizacja Szarży pod Krojantami zgromadziła wiele tysięcy osób. Członkowie Towarzystwa Historycznego w Kcyni wystawili dioramę w tematyce II wojny światowej.

Raz na siedem lat inscenizacja Szarży pod Krojantami odbywa się dokładnie w rocznicę historycznej potyczki ułanów z 18. Pułku Ułanów Pomorskich z niemieckim najeźdźcą, a więc 1 września. W tym roku przypadała 85. rocznica boju, jaki stoczyli na polach pod Krojantami kawalerzyści z 18. Pułku Ułanów Pomorskich, wchodzącego w skład Armii „Pomorze”, z żołnierzami niemieckimi, którzy wkroczyli 1 września na terytorium Polski. Była to pierwsza polska szarża kawaleryjska podczas wojny w 1939 roku. Ułani wykonali swoje zadanie – rozpoznali i spowolnili działania wroga, pozwalając m.in. na wycofanie się polskiej piechocie – ale, niestety, zapłacili za to wysoką cenę. Pod Krojantami zginęło ok. 25 żołnierzy, a dwa razy więcej zostało rannych. Jako pierwszy zginął dowódca pułku płk Kazimierz Mastalerz. Kilka dni później pułk przestał istnieć Na pamiątkę tamtych wydarzeń od wielu już lat w pierwszą niedzielę września organizowana jest inscenizacja słynnej szarży.

Wyżej opisane wydarzenia z 1 września 1939 roku po raz kolejny stały się inspiracją dla rekonstruktorów historii z całej Polski, do przygotowania niezwykłego widowiska.

Tradycyjnie już w pierwszej części uroczystości miejsce miała msza święta polowa, składane były okolicznościowe wiązanki kwiatów, okolicznościowe przemówienia oraz występy artystyczne dzieci ze szkoły w Nowej Cerkwi. W drugiej części, naszpikowanej atrakcjami wojskowymi, nie zabrakło prezentacji sprzętu wojskowego, stoisk kulinarnych oraz tych, na których nabyć można było pamiątki i gadżety wojskowe. Na polu szarży zaprezentowane zostały między innymi banderie konne ze stajni i klubów jeździeckich oraz bryczki konne. Nie zabrakło pokazu wyszkolenia zawodowych żołnierzy (z 9. Pułku Rozpoznawczego) oraz musztry szwadronu kawalerii. W inscenizacji historycznej szarży, udział wzięło 120 koni. Wszystkie te elementy w połączeniu z piękną pogodą sprawiły, iż przez Krojanty przewinęło się w weekend blisko 20 tysięcy osób.

Organizatorami widowiska byli Gmina Chojnice, Fundacja Szarża pod Krojantami, Polski Klub Kawaleryjski i Szkoła Podstawowa w Nowej Cerkwi we współpracy. Współorganizatorem było natomiast województwo pomorskie.

- Rekonstrukcja wydarzeń sprzed 85 lat ma na celu pielęgnowanie pamięci o bohaterach i pokazanie młodym ludziom, czym jest patriotyzm i jak wielką cenę trzeba płacić za wolność i niepodległość – mówi Julita Kitkowska z Towarzystwa Historycznego w Kcyni. - Nasze Towarzystwo zostało zaproszone przez organizatorów do udziału w tegorocznej imprezie. Na naszym stanowisku zaprezentowaliśmy obozowisko, broń, umundurowanie i wyposażenie żołnierza z okresu wojny obronnej 1939 r. oraz kącik medyczny. Nasi członkowie wzięli też udział w inscenizacji pn. „Szarża pod Krojantami”, zarówno w mundurach wojska polskiego, jak i niemieckich, a także w cywilnych strojach z epoki. Po raz pierwszy pokazaliśmy nasz najnowszy eksponat – zrekonstruowany motocykl DKW, który wziął czynny udział w inscenizacji. Na koniec należy wspomnieć, że drewniana scenografia, która zgodnie ze scenariuszem częściowo spłonęła, została wykonana przez naszych członków na zlecenie organizatora – podkreśla.

THK jest organizacją skupiającą wyjątkowych ludzi, prawdziwych pasjonatów historii, bez względu na ich wiek. Członkowie stowarzyszenia mimo, iż w większości są osobami czynnymi zawodowo, angażują swój czas wolny, a także niejednokrotnie własne środki finansowe w działania związane z rekonstrukcjami historycznymi, akcjami promującymi postacie historyczne, zwłaszcza lokalnych działaczy i bohaterów, czy też w uświetnianie swoją obecnością imprez i wydarzeń państwowych i okolicznościowych. Współpracują z wieloma grupami rekonstrukcyjnymi z terenu powiatu, jak również sąsiednich województw. Niewątpliwym, spektakularnym sukcesem stały się filmy fabularne, które wyreżyserowali i w których odegrali główne role. Film Hunger for freedom, którego reżyserem jest Stanisław Dąbrowski a współtwórcą scenariusza, operatorem i montażystą Dominik Krzeszewski, prezentowany był szerokiej publiczności m.in. w bydgoskim, szubińskim i nakielskim kinie. Dzieło młodych twórców opowiada historię ucieczki pilotów brytyjskich z obozu jenieckiego Oflag XXI B, funkcjonującego w czasie II wojny światowej w Szubinie.

Ewa Hałas (zdjęcia powierzone przez THK)